2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol
OYSS Akademi — Bir Nova Zeka markasıdır
Giriş yap

9. Sınıf Din Kültürü · 1. dönem 1. yazılı · DKAB.9.1.3

9. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı: İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan Soruları

Allah ile iletişimde ibadet, dua, tövbe ve hamt; dua ile ilgili ayetler ve Allah’ın güzel isimleri.

Resmî öğrenme çıktısı

Allah-insan ilişkisi · İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan

DKAB.9.1.3. Allah (cc) ile iletişimin ibadet ve dua ile sağlandığını yansıtabilme

1. soru

İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan · 11 puan

Dua, iletişim ve çaba ilişkisi · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir gençlik merkezinde ilk kez sunum yapacak olan Duru hazırlıklarını tamamlar, prova yapar ve heyecanını yönetmek için görevliyi dinler. Sunumdan önce Allah’a içinden dua eder. Sonrasında “Dua ederken yalnız olmadığımı hissettim; sonuç istediğim gibi olmasa da çabamı sürdüreceğim.” diye yazar.

Dinî bilgi kartı: Bakara 186 ve Mü’min 60, dua eden kulun Allah’a yönelişini ve Allah’ın duaya karşılık vermesini konu eder. Mücîb, dualara karşılık veren anlamında kullanılır. Bu paragraf ayetlerin içerik özeti ve kavram açıklamasıdır; olay kurgusaldır.

Yanıtla Adım adım çöz

  1. 1.16 puan
    Duru’nun deneyimini dua, Allah ile iletişim ve Mücîb kavramları arasında ilişki kurarak açıklayınız.
  2. 1.25 puan
    Metinden duanın iki katkısını çıkarınız ve her biri için bir ifade gösteriniz. Hazırlıkların devam etmesi neden bu katkılarla çelişmez?
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Duru duada duygu ve dileklerini Allah’a yöneltip O’nunla manevi bağ kurmaktadır. Mücîb, Allah’ın duaya karşılık vermesini ifade eder. Dua, sonucun insanın istediği zamanda ve biçimde kesinleştiği bir işlem olarak sunulamaz.

Puanlama ölçütleri

  • Duayı Allah’a yöneliş/iletişim olarak açıklar.2 puan
  • Mücîb anlamını bu ilişkiye bağlar.2 puan
  • Dua ile istenen sonucun garantisini birbirinden ayırır.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

“Yalnız olmadığımı hissettim” güven/yakınlık; “çabamı sürdüreceğim” ümit ve dayanıklılık için kanıttır. Dua kişiye destek olabilir; insanın görevini yerine getirmesinin yerine geçmez. Prova ve hazırlık sorumluluğun devamıdır.

Puanlama ölçütleri

  • Bir katkıyı ilgili ifadeyle eşleştirir.2 puan
  • İkinci farklı katkıyı ilgili ifadeyle eşleştirir.2 puan
  • Hazırlığı dua ile birlikte yürüyen sorumluluk olarak açıklar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan · 8 puan

Tövbe unsurlarını onarma davranışında tanıma · Orta

İncele Soru ve verilenler

Okulun ortak dosyasını düzenleyen Tolga, arkadaşının hazırladığı görseli yanlışlıkla siler. İlk anda sorumluluğu başka birine yükler. Sonra yaptığı yanlışın farkına varıp gerçeği açıklar; arkadaşından özür diler, yedek kopyayı bulmak için çalışır ve bir daha doğrulamadan suçlama yapmamaya karar verir. Allah’tan da bağışlanma diler.

Kavram kartları
İsimAnlam
TevvâbTövbeleri kabul eden.
GaffârÇok bağışlayan.
AfüvAffeden.
SettârKusurları örten; dinî dilde kullanılan niteleme.

Bir yorumcu, “Kusurların örtülmesi, yaptığı yanlışı hep gizlemesi gerektiğini gösterir.” der. Olay kurgusaldır.

Yanıtla Adım adım çöz

  1. 2.15 puan
    Tolga’nın davranışlarında tövbenin hangi unsurları görülmektedir? Üç unsuru olaydan kanıtla eşleştiriniz.
  2. 2.23 puan
    Yorumcunun sözünü değerlendiriniz. Tevvâb ile Gaffâr/Afüv kavramlarından yararlanarak bağışlanma ümidi ile sorumluluğun birlikte bulunabileceğini açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Yanlışının farkına varması pişmanlık; gerçeği söyleyip haksız suçlamadan vazgeçmesi yanlışı bırakma; tekrar suçlama yapmama kararı geri dönmemeye niyettir. Özür ve yedeği bulma çabası, zarar verilen kişinin hakkını onarma yönüdür. Bu dört unsurdan üçü kanıtıyla kabul edilir.

Puanlama ölçütleri

  • Pişmanlığı ilgili davranışla gösterir.2 puan
  • Yanlışı bırakma veya tekrarlamama kararını kanıtla gösterir.2 puan
  • Hakkı onarma/özür çabasını ya da kalan farklı unsuru kanıtla gösterir.1 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Kusurların örtülmesi, başkasının hakkını gizlemeyi veya yanlışta ısrarı meşrulaştırmaz. Tevvâb tövbenin kabulüne, Gaffâr/Afüv bağışlamaya ilişkin ümit verir. Bu ümit, kişinin yanlışını bırakması ve verdiği zararı gidermesiyle birlikte düşünülmelidir.

Puanlama ölçütleri

  • Örtme kavramının hakkı gizlemeye izin vermediğini belirtir.1 puan
  • Tevvâbı tövbenin kabulüyle doğru ilişkilendirir.1 puan
  • Gaffâr/Afüv ve onarma sorumluluğunu birlikte açıklar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

3. soru

İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan · 8 puan

Kontrol alanı, hamt ve dua ilişkisi · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir tiyatro topluluğu hafta boyunca prova yapar. Gösteri günü yoğun kar nedeniyle salon kapatılır; karar topluluğun elinde değildir. Ekip, bilet alanlara bilgi verir, uygun yeni tarih belirler ve çevrim içi kısa bir prova paylaşır. Ekip üyesi Zeliha günlüğüne “İptal edilmesine üzüldüm; hazırlık yapabilmiş olmamız ve arkadaşlarımın desteği için elhamdülillah. Yeni gösteri için yardım diliyorum.” yazar.

Bu günlük öğretim amacıyla yazılmıştır.

Yanıtla Adım adım çöz

  1. 3.15 puan
    Kontrol edilebilen iki davranışı ve kontrol dışındaki bir durumu ayırınız. Bu ayrım, dua eden kişinin sorumluluğunu nasıl etkiler?
  2. 3.23 puan
    “Elhamdülillah” ifadesini hamt ve dua açısından yorumlayınız. Günlükte hem üzüntü hem hamt bulunması neden zorunlu bir çelişki değildir?
Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

Prova yapmak, izleyiciye bilgi vermek ve yeni tarih belirlemek ekipçe seçilebilir davranışlardır; kar ve salonun kapanması onların kontrolünde değildir. Dua, kontrol edilebilen görevleri bırakmayı gerektirmez; sonuçların bütünü kişinin elinde olmasa da kendi davranışlarından sorumludur.

Puanlama ölçütleri

  • İki seçilebilir davranışı belirler.2 puan
  • Kontrol dışı kar/salon kararını ayırır.2 puan
  • Dua ile devam eden sorumluluk bağını açıklar.1 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Hamt, Allah’ı övgü ve şükranla anmaktır. Zeliha sahip olduğu imkânları fark ederek hamt eder, yeni çalışma için dua eder. Bir kayba üzülmek başka nimetlerin değerini görmesine engel değildir; hamt bütün olumsuz duyguların yokluğu demek değildir.

Puanlama ölçütleri

  • Hamdı övgü/şükranla tanımlar.1 puan
  • Günlükte hamdın yöneldiği imkânı gösterir.1 puan
  • Üzüntü ve nimeti fark etmenin birlikte bulunabileceğini açıklar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soru Senaryo 2: 2 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.