2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol

9. Sınıf Din Kültürü · 1. dönem 1. yazılı · DKAB.9.1.2

9. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı: Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan Soruları

Akıl ve duyuların sınırları, vahyin ve peygamberlerin gönderiliş amacı, marifet kavramı.

Resmî öğrenme çıktısı

Allah-insan ilişkisi · Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan

DKAB.9.1.2. İnsanın doğruyu arayan bir varlık olarak bilgiye ulaşma yolları hakkında eleştirel düşünebilme

1. soru

Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan · 9 puan

Duyusal yanılgı ile vahyin alanını ayırma · Orta

Bir fotoğraf atölyesinde aynı binanın iki görüntüsü karşılaştırılır. Yakından geniş açılı objektifle çekilen fotoğrafta ön kapı çok büyük, arka pencereler çok küçük görünür. Uzak bir noktadan çekilen diğer fotoğrafta bu fark azalır. Ölçüm yapıldığında kapının boyunun değişmediği anlaşılır. Atölye yürütücüsü, görüntünün çekim koşullarından etkilenebildiğini açıklar.

Bir katılımcı “Göz bazen yanıldığına göre hiçbir konuda bilgi edinilemez.” der. Bir başkası da “Ölçüm cihazları gelişince ahiret hayatının bütün ayrıntılarını ölçebiliriz.” görüşünü ileri sürer. Olay öğretim amacıyla kurgulanmıştır.

  1. 1.16 puan
    İlk görüşün aşırı genellemesini gösteriniz. Fotoğraf örneğinde daha güvenilir bilgiye hangi iki işlemle ulaşıldığını açıklayınız.
  2. 1.23 puan
    İkinci görüşü akıl, duyular ve vahyin bilgi alanlarını ayırarak değerlendiriniz. Peygamberlerin bu ayrımdaki rolünü yazınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Bazı koşullarda yanıltıcı görünüş olması bütün duyusal bilginin değersiz olduğunu göstermez. Farklı noktadan yeniden gözlem yapılmış ve bina ölçülmüştür. Akıl, görüntü farkını çekim koşullarıyla ilişkilendirerek verileri değerlendirmiştir.

Puanlama ölçütleri

  • Bazı yanılgılardan bütün bilginin imkânsızlığının çıkmayacağını belirtir.2 puan
  • Farklı koşuldan tekrar gözlemin işlevini açıklar.2 puan
  • Ölçüm ve akıl yürütmenin düzeltici katkısını açıklar.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Ölçüm araçları gözlenebilir fiziksel olaylar hakkında bilgi sağlar; ahiretin ayrıntıları bu yöntemle ölçülebilen bir alan değildir. İslam inancında bu konudaki temel bilgiler vahye dayanır. Peygamberler vahyi insanlara ulaştırıp açıklar; bu, akıl ve duyuları gereksiz kılmaz.

Puanlama ölçütleri

  • Ölçümün fiziksel/gözlenebilir alanını belirtir.1 puan
  • Ahiret ayrıntılarını vahiy bilgisiyle ilişkilendirir.1 puan
  • Peygamberlerin iletme/açıklama rolünü, aklı dışlamadan ifade eder.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan · 9 puan

Akıl ve peygamber rehberliğini birlikte değerlendirme · Orta

Bir düşünce kulübünde iki görüş not edilir:

I: “İnsan aklıyla davranışlarının sonuçlarını değerlendirebilir; o hâlde peygamberlerin rehberliğine hiçbir alanda ihtiyaç duymaz.”

II: “Peygamberler gönderildiğine göre insanlar artık akıl yürütmek zorunda değildir.”

Nisâ suresinin 165. ayetinin içerik özetinde peygamberlerin müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderildiği, insanlara ilahî rehberliğin ulaştırıldığı belirtilmektedir. Dinî bilgi notunda ise ibadetlerin uygulanışının peygamberlerin açıklama ve örnekliğiyle öğrenildiği hatırlatılır. Görüşler öğretim amacıyla yazılmıştır.

  1. 2.16 puan
    I ve II. görüşlerdeki eksikliği ayrı ayrı gösteriniz. Cevabınızda verilen içeriklerden yararlanınız.
  2. 2.23 puan
    Kulüp panosu için peygamberlerin iki gönderiliş amacını ve insanın etkin rolünü birlikte içeren üç cümlelik bir açıklama yazınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

I, aklın değerini kabul etmekle birlikte vahyin bildirdiği konuları ve peygamberlerin ibadet/ahlak rehberliğini dışlar. II, rehberliği insanın anlama ve seçme sorumluluğunun yerine koyar. Vahyin anlaşılması ve davranışa dönüştürülmesi de akıl ve bilinçli tercihle ilişkilidir.

Puanlama ölçütleri

  • I’in peygamber rehberliğini dışlayan yönünü somut içerikle açıklar.2 puan
  • II’nin aklı/sorumluluğu gereksiz sayan yönünü açıklar.2 puan
  • Rehberlik ile aklın birbirini tamamladığını belirtir.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Peygamberler ilahî mesajı bildirerek insanları iyiliğe yöneltir ve yanlış davranışların sonuçları konusunda uyarır. İbadet ve ahlak konusunda açıklama ve örnek sunarlar. İnsan bu rehberliği anlayıp düşünerek kendi tercihlerinin sorumluluğunu üstlenir.

Puanlama ölçütleri

  • Müjdeleme/iyiliğe yöneltme amacını içerir.1 puan
  • Uyarma/mesajı açıklama/örnek olma amaçlarından birini içerir.1 puan
  • İnsanın anlama ve seçme sorumluluğunu korur.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.