11. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı: Akıl, İrade ve Sorumluluk Sahibi Bir Varlık Olarak İnsan Soruları

Bir öğrenci topluluğu gezi programı seçer. Üyeler bütçeyi, erişimi ve herkesin görüşünü tartışır. Ekin “Doğduğum aileyi seçmedim; demek ki program konusunda da hiçbir gerçek seçimim yok.” der. Bora ise “Özgürüm; ortak bütçenin tamamını tek başıma istediğim yere harcayabilirim.” diye düşünür.

Kehf 29’un içerik özeti insanın tercihini; Fussilet 46’nın içerik özeti iyi ve kötü davranışın kişiye dönük sonucunu vurgular. Notlar doğrudan meal değildir; diyalog kurgusaldır.

Bir ortak çalışma alanında üç benzer zarar kaydı tutulur. I. kayıtta henüz davranışlarının sonuçlarını kavrayamayan iki yaşındaki çocuk rafın altındaki kutuyu devirir. II. kayıtta uykuda olan bir kişi istem dışı hareket ederek yanındaki bardağı düşürür. III. kayıtta akıl sağlığı yerinde yetişkin bir görevli, “Bu düğme bütün dosyaları siler.” uyarısını okur; silme yetkisi olmadığını bilmesine rağmen kızgınlıkla düğmeye basar.

İnceleme yalnız dinî ve ahlaki sorumluluk bakımından yapılacaktır; maddi tazminat ve hukukî sonuçlar bu sorunun kapsamı dışındadır.

Bir müzik öğretmeni iki öğrencinin provalarını haftalarca dinler. Birinin hızlı, diğerinin yavaş parçayı seçeceğini tahmin eder. Konserden önce hiçbir yönlendirme yapmadan tahminini kapalı zarfa koyar. Öğrenciler kendi kararlarını verince tahmininin doğru olduğu görülür.

Bir tartışmada bu olay “Bir davranışı önceden bilmek ile onu yaptırmak aynı şey midir? ” sorusu için kullanılır. Ancak bir katılımcı, “Öğretmenin tahmini Allah’ın bilgisiyle her bakımdan aynıdır.” der. Olay yalnız sınırlı bir benzetme olarak kurgulanmıştır.

Bir göletin kıyısında düzenlenen şenlikten sonra tek kullanımlık malzemeler birikir. Düzenleme ekibi önce “Çevrenin bozulması kaçınılmaz.” der. Daha sonra geri dönüşümlü kaplar ve toplama noktaları planlanır; görev dağılımı yapılıp katılımcılara duyuru gönderilir. Sonraki şenlikte geride kalan atık azalır. Kayıt kurgusaldır; değişimi etkileyen bütün koşulların denetlendiği iddia edilmez.