6. Sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · FB.6.3.1

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: Eşeyli ve Eşeysiz Üreme Soruları

Eşeysiz üreme çeşitleri (vejetatif, bölünme, tomurcuklanma, rejenerasyon) ve eşeyli üremeyle karşılaştırma.

Resmî öğrenme çıktısı

3. ünite: canlılarda sistemler · Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme

FB.6.3.1. Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırabilme

1. soru

Eşeyli ve Eşeysiz Üreme · 10 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir okul bahçesinde bitki çoğaltma dosyası hazırlanıyor. Deftere dört farklı olay kaydediliyor. Her olayın yeni birey oluşturup oluşturmadığı özellikle incelenecektir.

Olay	Kayıt
K	Patates yumrusunun gözünden gelişen sürgün ayrı bir bitki oluyor.
L	Fasulyede üreme hücrelerinin birleşmesiyle oluşan tohum yeni bitkiye dönüşüyor.
M	Bir kertenkelenin kopan kuyruğu yeniden oluşuyor; yeni kertenkele oluşmuyor.
N	Tek hücreli bir canlı bölünerek iki ayrı canlı oluşturuyor.

Yanıtla Adım adım çöz

1.17 puan
K, L ve N’deki üremeyi eşeyli/eşeysiz olarak sınıflandırıp K ve N’nin yöntemlerini adlandırınız. M’nin neden üreme sayılmadığını açıklayınız.
1.23 puan
Bahçıvan aynı özellikte patatesleri hızla çoğaltmak istiyor. K yönteminin bu amaç için bir yararını açıklayınız. Koşullar değiştiğinde eşeyli üremeyle oluşan çeşitliliğin neden yararlı olabileceğini belirtiniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

K eşeysiz ve vejetatif üreme; L eşeyli üreme; N eşeysiz ve bölünerek üreme. M yalnız onarımdır, yeni birey oluşmadığından üreme değildir.

Puanlama ölçütleri

K’yi eşeysiz/vejetatif olarak sınıflandırır.2 puan
L’yi eşeyli olarak sınıflandırır.2 puan
N’yi eşeysiz/bölünerek olarak sınıflandırır.2 puan
M’de yeni birey oluşmadığını gerekçelendirir.1 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

K’de üreme hücrelerinin birleşmesi gerekmez; aynı kalıtsal yapıya sahip yeni bireyler oluşturmak kolaylaşır. Eşeyli üreme kalıtsal çeşitlilik sağlar; değişen koşullara uygun özellik taşıyan bireylerin bulunma olasılığını artırabilir. Her bireyin mutlaka dayanıklı olacağı sonucu çıkmaz.

Puanlama ölçütleri

K’de benzer kalıtsal özelliklerin korunmasını belirtir.1 puan
Eşeyli üremenin çeşitlilik sağladığını belirtir.1 puan
Çeşitliliği değişen koşullara uyum olasılığıyla ilişkilendirir.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 1 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.