6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 1

Soru	1	2	3	4	5	6	7	8
Puan	12	15	15	10	12	12	10	14

1. soru

Güneş Sistemi ve Gezegenler · 12 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Kolay

İncele Soru ve verilenler

Bir uzay aracı, Güneş’ten uzaklaşırken aşağıdaki şemadaki gezegen bölgelerini sırayla geçiyor. İç bölgedeki K ve L kartlarının adları silinmiştir. K üçüncü, L dördüncü gezegendir. Çizimde uzaklıklar ve boyutlar ölçekli değildir.

Yanıtla Adım adım çöz

1.16 puan
K ve L’yi adlandırınız. Asteroit kuşağının iki tarafındaki gezegen gruplarını yapılarına göre adlandırıp her gruba iki örnek veriniz.
1.1 · Cevabın
1.26 puan
“Halkası olmayan her gezegenin uydusu da yoktur.” iddiasına K ve L’den karşı örnek veriniz. Sistemin en büyük gezegeninin hangi bölgede olduğunu yazınız.
1.2 · Cevabın

2. soru

Güneş Sistemi ve Gezegenler · 15 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Kolay

İncele Soru ve verilenler

Bir uzay müzesindeki üç görüntüye açıklama yazılacaktır. Görüntü I, Mars ile Jüpiter arasındaki bölgede Güneş çevresinde dolanan kaya parçalarını gösterir. Görüntü II’de küçük bir gök cismi Dünya atmosferine girerken parlak iz oluşturur. Görüntü III’te bu olaydan sonra yerde bulunan, uzay kökenli olduğu belirlenen bir parça ve çarptığı çukur vardır. Üç görüntü aynı kaya parçasının kesintisiz kaydı değildir.

Gök cismi için atmosfer sınırı ve yüzeye ulaşma

Yanıtla Adım adım çöz

2.19 puan
I’deki kaya topluluğunun bulunduğu kuşağı, II’deki parlak olayı ve III’te bulunan parçayı adlandırınız. Yüzeydeki çukurun adı nedir?
2.1 · Cevabın
2.26 puan
Her meteor olayından sonra yerde bir meteorit bulunmasının neden zorunlu olmadığını açıklayınız. Bu üç görüntüden III’teki parçanın kesinlikle Mars–Jüpiter kuşağından geldiği sonucu çıkarılabilir mi?
2.2 · Cevabın

3. soru

Güneş ve Ay Tutulması · 15 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir tutulma modeli üç top ve tek lambayla kuruluyor. X düzeninde küçük top büyük topun önündedir; Y düzeninde büyük top küçük topun önündedir. Burada büyük top Dünya, küçük top Ay’dır. Toplar tam hizalandığında arkadaki cisme gölge düşer.

Lamba, Dünya ve Ay modellerinin iki dizilişi

Yanıtla Adım adım çöz

3.19 puan
X ve Y hangi tutulmaları temsil eder? Her birinde gölgeyi oluşturan ve gölgeye giren gök cismini yazınız.
3.1 · Cevabın
3.26 puan
X ve Y gerçekleşirken Ay hangi ana evrededir? Ay’ın dolanma düzlemi Dünya’nın Güneş çevresindeki dolanma düzlemine eğik olduğuna göre her yeni ay ve dolunayda tutulma beklenir mi?
3.2 · Cevabın

4. soru

Bileşke Kuvvet · 10 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir kurtarma tatbikatında yük kızağı iki ekip tarafından zıt yönlere çekiliyor. Aşağıdaki oklar iplerin kızağa uyguladığı yatay kuvvetleri göstermektedir. Başka yatay kuvvet yoktur. Kızak başlangıçta hareketsizdir; amaç sağdaki güvenli alana doğru hareketini başlatmaktır.

Yanıtla Adım adım çöz

4.17 puan
Her ekibin toplam kuvvetini ve kızağa etkiyen bileşkeyi büyüklük/yön olarak bulunuz. Kızak başlangıçta hangi yöne hareket etmeye başlar?
4.1 · Cevabın
4.23 puan
Sağ ekipten 30 N uygulayan kişi ipi bırakırsa yeni bileşke ne olur? Bu karşılaştırma, ekipteki kişi sayısı ile bileşke arasındaki ilişki hakkında ne gösterir?
4.2 · Cevabın

5. soru

Bileşke Kuvvet · 12 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir kargo kutusu iki farklı anda yatay iplerle çekiliyor. Okların yönü kuvvet yönünü, yanlarındaki sayılar büyüklüğünü gösterir. Şekildeki yatay kuvvetler dışında yatay kuvvet yoktur. Yukarı ve aşağı kuvvetler birbirini dengeler.

Yanıtla Adım adım çöz

5.18 puan
I ve II’deki bileşke kuvvetlerin büyüklük ve yönlerini bulunuz. Toplama veya çıkarma seçiminizi ok yönleriyle açıklayınız.
5.1 · Cevabın
5.24 puan
II’de kutuya üçüncü bir yatay kuvvet ekleyerek bileşkeyi sıfır yapmak istiyorsunuz. Kuvvetin yön ve büyüklüğünü belirtiniz. “İki kuvvet varsa mutlaka dengelenmiştir.” savını II ile değerlendiriniz.
5.2 · Cevabın

6. soru

Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler · 12 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir deney arabasının iki ipine dinamometre bağlanıyor. Yatay sürtünme ihmal ediliyor; dikey kuvvetler dengededir. Denemeler birbirinden bağımsızdır. Arabaya ait ilk durum ve uygulanan kuvvetler aşağıda verilmiştir.

Deneme	Başlangıç hareketi	Sağa kuvvet	Sola kuvvet
K	Duruyor	8 N	8 N
L	Sağa sabit süratle gidiyor	10 N	10 N
M	Duruyor	14 N	9 N

Tablonun tamamını görmek için yatay kaydırabilirsiniz.

Yanıtla Adım adım çöz

6.16 puan
Her denemede bileşkeyi hesaplayıp kuvvetleri dengelenmiş/dengelenmemiş olarak sınıflandırınız.
6.1 · Cevabın
6.26 puan
K ile L’de bileşke aynı olduğu hâlde arabaların hareket durumları neden aynı değildir? M’de hareketin nasıl başlayacağını açıklayınız.
6.2 · Cevabın

7. soru

Sürat ve Hız · 10 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir parkın planında giriş E, danışma D ve ara kavşak K gösterilmiştir. Yollar düz çizgilerle gösterilen yaya yollarıdır. E’den D’ye kısa yolu kullanan Aslı 100 m yürür. E–K–D yolunu kullanan Bora önce 80 m, sonra 60 m yürür. İkisi de E’den aynı anda başlayıp D’ye 50 saniyede ulaşır.

Yanıtla Adım adım çöz

7.16 puan
Aslı ve Bora’nın aldıkları yolları ve yer değiştirmelerinin büyüklüklerini bulunuz. Yer değiştirmelerinin neden aynı olduğunu açıklayınız.
7.1 · Cevabın
7.24 puan
Her birinin ortalama süratini hesaplayınız. Ortalama hızlarının eşit olup olmadığını, büyüklük ve yön açısından açıklayınız.
7.2 · Cevabın

8. soru

Eşeyli ve Eşeysiz Üreme · 14 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir okul bahçesinde bitki çoğaltma dosyası hazırlanıyor. Deftere dört farklı olay kaydediliyor. Her olayın yeni birey oluşturup oluşturmadığı özellikle incelenecektir.

Olay	Kayıt
K	Patates yumrusunun gözünden gelişen sürgün ayrı bir bitki oluyor.
L	Fasulyede üreme hücrelerinin birleşmesiyle oluşan tohum yeni bitkiye dönüşüyor.
M	Bir kertenkelenin kopan kuyruğu yeniden oluşuyor; yeni kertenkele oluşmuyor.
N	Tek hücreli bir canlı bölünerek iki ayrı canlı oluşturuyor.

Yanıtla Adım adım çöz

8.18 puan
K, L ve N’deki üremeyi eşeyli/eşeysiz olarak sınıflandırıp K ve N’nin yöntemlerini adlandırınız. M’nin neden üreme sayılmadığını açıklayınız.
8.1 · Cevabın
8.26 puan
Bahçıvan aynı özellikte patatesleri hızla çoğaltmak istiyor. K yönteminin bu amaç için bir yararını açıklayınız. Koşullar değiştiğinde eşeyli üremeyle oluşan çeşitliliğin neden yararlı olabileceğini belirtiniz.
8.2 · Cevabın

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 1

Önce sen çöz.Sonra kendini değerlendir.

Soru puan dağılımı

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

3.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

4.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

4.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

5.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

5.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

6.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

6.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

7.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

7.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İncele Soru ve verilenler

Yanıtla Adım adım çöz

8.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

8.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

Önce sen çöz.
Sonra kendini değerlendir.