11. Sınıf Felsefe · 1. dönem 1. yazılı · FEL.11.1.1
11. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı: Çevre ile İlgili Felsefi Soru ve Problemler Soruları
Doğanın değeri, insanın sorumluluğu ve tüketimin ölçüsü gibi sorular; çevre tahribatı, kirlilik ve küresel ısınma problemleri.
Resmî öğrenme çıktısı
1. ünite: çevre sorunları ve felsefe · Çevre ve İnsan İlişkisi Çevre Etiği (İnsan Merkezci Etik, Canlı Merkezci Etik, Çevre Merkezci Etik)
FEL.11.1.1. Çevre ile ilgili felsefi soru ve problemleri anlayabilme
1. soru
Çevre ile İlgili Felsefi Soru ve Problemler · 10 puan
Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta
İncele Soru ve verilenler
Bir kasabada açılması planlanan madenin yeni iş alanları sağlayacağı açıklanır. İş arayan bazı sakinler projeyi gelir ve göçün azalması bakımından destekler. Bölgedeki dere ve ormana bağlı yaşayanlar ise çalışmaların yaşam alanlarını parçalamasından, suyun niteliğinin bozulmasından kaygılanır. İşletme gelecekte iyileştirme yapılacağını söyler; ancak kaybolabilecek türlerin ve yerel yaşam biçimlerinin bütünüyle geri getirilebileceği gösterilememiştir. Toplantıda bugünkü ekonomik ihtiyaçlarla uzun vadeli ortak sorumluluklar karşı karşıya gelir.
Yanıtla Adım adım çöz
- 1.14 puanMetindeki temel problemi felsefi bir soruyla ifade ediniz. Karşılaşan iki görüşü, dayandıkları değer veya sorumluluklarla birlikte açıklayınız.
- 1.26 puanKarar önerinizi bir ilkeye dayandırınız; önerinin lehine bir gerekçe ve karşısındaki güçlü bir itirazı yazınız.
2. soru
Çevre ile İlgili Felsefi Soru ve Problemler · 11 puan
Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta
İncele Soru ve verilenler
Bir kentte düşük gelirli ailelerin kullandığı ucuz yakıt, kış aylarında hava kirliliğini artırmaktadır. Daha temiz ısınma seçeneğinin başlangıç maliyeti yüksektir. Bir grup, mevcut yakıtın hemen yasaklanmasını ister; başka bir grup ise destek sağlanmadan getirilen yasağın aileleri ısınma imkânından yoksun bırakacağını söyler. Sağlık ve temiz çevre hakkıyla temel ihtiyaçlara erişimi birlikte gözeten bir karar aranır. Belediye, yalnız toplam maliyeti değil yükün farklı gruplar arasında nasıl paylaşıldığını da tartışmaya açar.
Yanıtla Adım adım çöz
- 2.15 puanMetindeki temel problemi felsefi bir soruyla ifade ediniz. Karşılaşan iki görüşü, dayandıkları değer veya sorumluluklarla birlikte açıklayınız.
- 2.26 puanKarar önerinizi bir ilkeye dayandırınız; önerinin lehine bir gerekçe ve karşısındaki güçlü bir itirazı yazınız.
3. soru
Çevre ile İlgili Felsefi Soru ve Problemler · 10 puan
Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta
İncele Soru ve verilenler
Bir mağaza zinciri, taze ürünleri daha uzun süre koruyan yeni ambalajı denemektedir. Denemede çöpe giden gıda miktarı azalırken ambalajın mevcut tesislerde geri dönüştürülemediği anlaşılır. Tedarikçi, azalan gıda israfının önemli bir kaynak tasarrufu olduğunu söyler. Çevre kurulu ise kısa kullanım ömrü olan ambalajın uzun süre atık olarak kalmasını sorun görür. Kurul, yeniliği yalnız satış sırasında sağladığı yararla değil üretimden atığa kadar bütün süreçle değerlendirmek istemektedir.
Yanıtla Adım adım çöz
- 3.16 puanMetindeki temel problemi felsefi bir soruyla ifade ediniz. Karşılaşan iki görüşü, dayandıkları değer veya sorumluluklarla birlikte açıklayınız.
- 3.24 puanAmbalajın sürdürülebilir hayat anlayışına uygun olan ve olmayan birer yönünü gerekçeleriyle yazınız.
4. soru
Çevre ile İlgili Felsefi Soru ve Problemler · 8 puan
Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta
İncele Soru ve verilenler
Bir ovada üretim yapan işletme, kurak mevsimde daha çok su çekebilmek için yeni kuyular açmayı önerir. Yönetici, ürün kaybını ve çalışanların gelirini korumanın öncelikli olduğunu savunur. Köy temsilcisi ise suyun yenilenme hızının tüketimi karşılamadığını, komşu yerleşimlerin ve gelecek kuşakların da bu kaynağa ihtiyacı olduğunu söyler. Kurul yalnız kaç kuyu açılabileceğini değil, ortak bir kaynağın kullanımında kimin çıkarlarının ve hangi zaman aralığının dikkate alınması gerektiğini tartışmaktadır.
Yanıtla Adım adım çöz
- 4.14 puanMetindeki temel problemi felsefi bir soruyla ifade ediniz. Karşılaşan iki görüşü, dayandıkları değer veya sorumluluklarla birlikte açıklayınız.
- 4.24 puanKarar önerinizi bir ilkeye dayandırınız; önerinin lehine bir gerekçe ve karşısındaki güçlü bir itirazı yazınız.
Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.
Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları
Diğer konular
Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.