2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol

11. Sınıf Felsefe · 1. dönem 1. yazılı · FEL.11.1.2

11. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı: Çevre Sorunları ve Çevre Etiği Soruları

İnsan merkezci, canlı merkezci ve çevre merkezci etik; argümanları çözümleme ve gerekçeli görüş oluşturma.

Resmî öğrenme çıktısı

1. ünite: çevre sorunları ve felsefe · Çevre ve İnsan İlişkisi Çevre Etiği (İnsan Merkezci Etik, Canlı Merkezci Etik, Çevre Merkezci Etik)

FEL.11.1.2. Çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme

1. soru

Çevre Sorunları ve Çevre Etiği · 12 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir yerel toplantıda orman içinden yeni yol geçirilmesi görüşülmektedir. Üç konuşmacı aynı projeye farklı ölçütlerle yaklaşır. Birinci konuşmacı, projeyi sağlayacağı gelir, istihdam ve insanların kullanım kolaylığıyla değerlendirir. İkinci konuşmacı, insanlara yararı bulunmasa bile etkilenen canlıların kendi yaşamlarını sürdürme değerinin gözetilmesi gerektiğini savunur. Üçüncü konuşmacı ise tek tek canlıların ötesinde hayvan geçişleri ve toprak-su ilişkisi gibi ilişkiler ağının bütünlüğünü korumayı esas alır. Toplantı, kararın yalnız teknik imkânlara değil doğaya verilen değere de bağlı olduğunu gösterir.

  1. 1.16 puan
    Üç yaklaşımı insan merkezci, canlı merkezci ve çevre/ekosistem merkezci görüşlerle eşleştiriniz. Aynı projeye farklı karar vermelerinin temel nedenini açıklayınız.
  2. 1.26 puan
    Bir yaklaşımı seçip projeye ilişkin gerekçeli karar yazınız. Diğer yaklaşımlardan gelebilecek bir itiraza cevap veriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

A insan merkezci, B canlı merkezci, C çevre/ekosistem merkezci. Ahlaki değer ve sorumluluk çemberini farklı kurdukları için ölçütleri değişir.

Puanlama ölçütleri

  • Üç yaklaşımı doğru eşleştirir.3 puan
  • Temel değer ölçütü farkını açıklar.3 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Tek bir zorunlu karar yoktur. Seçilen yaklaşım tutarlı kullanılmalı, somut yarar/zarar tartılmalı ve ciddi bir itiraz yanıtlanmalıdır. Örneğin ekosistemi koruyan sınırlı kullanım savunulabilir.

Puanlama ölçütleri

  • Seçilen ilkeyi tutarlı uygular.2 puan
  • Bağlama dayalı gerekçe sunar.2 puan
  • İtirazı adil biçimde ele alıp yanıtlar.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Çevre Sorunları ve Çevre Etiği · 9 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir yerel toplantıda kıyıya büyük bir tesis kurulması görüşülmektedir. Üç konuşmacı aynı projeye farklı ölçütlerle yaklaşır. Birinci konuşmacı, projeyi sağlayacağı gelir, istihdam ve insanların kullanım kolaylığıyla değerlendirir. İkinci konuşmacı, insanlara yararı bulunmasa bile etkilenen canlıların kendi yaşamlarını sürdürme değerinin gözetilmesi gerektiğini savunur. Üçüncü konuşmacı ise tek tek canlıların ötesinde kıyı canlıları ve deniz-kara ekosistemleri gibi ilişkiler ağının bütünlüğünü korumayı esas alır. Toplantı, kararın yalnız teknik imkânlara değil doğaya verilen değere de bağlı olduğunu gösterir.

  1. 2.14 puan
    Üç yaklaşımı insan merkezci, canlı merkezci ve çevre/ekosistem merkezci görüşlerle eşleştiriniz. Aynı projeye farklı karar vermelerinin temel nedenini açıklayınız.
  2. 2.25 puan
    Bir yaklaşımı seçip projeye ilişkin gerekçeli karar yazınız. Diğer yaklaşımlardan gelebilecek bir itiraza cevap veriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

A insan merkezci, B canlı merkezci, C çevre/ekosistem merkezci. Ahlaki değer ve sorumluluk çemberini farklı kurdukları için ölçütleri değişir.

Puanlama ölçütleri

  • Üç yaklaşımı doğru eşleştirir.2 puan
  • Temel değer ölçütü farkını açıklar.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Tek bir zorunlu karar yoktur. Seçilen yaklaşım tutarlı kullanılmalı, somut yarar/zarar tartılmalı ve ciddi bir itiraz yanıtlanmalıdır. Örneğin ekosistemi koruyan sınırlı kullanım savunulabilir.

Puanlama ölçütleri

  • Seçilen ilkeyi tutarlı uygular.2 puan
  • Bağlama dayalı gerekçe sunar.2 puan
  • İtirazı adil biçimde ele alıp yanıtlar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

3. soru

Çevre Sorunları ve Çevre Etiği · 8 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir yerel toplantıda bir sulak alanın turizme açılması görüşülmektedir. Üç konuşmacı aynı projeye farklı ölçütlerle yaklaşır. Birinci konuşmacı, projeyi sağlayacağı gelir, istihdam ve insanların kullanım kolaylığıyla değerlendirir. İkinci konuşmacı, insanlara yararı bulunmasa bile etkilenen canlıların kendi yaşamlarını sürdürme değerinin gözetilmesi gerektiğini savunur. Üçüncü konuşmacı ise tek tek canlıların ötesinde kuşların üreme alanları ve su döngüsü gibi ilişkiler ağının bütünlüğünü korumayı esas alır. Toplantı, kararın yalnız teknik imkânlara değil doğaya verilen değere de bağlı olduğunu gösterir.

  1. 3.14 puan
    Üç yaklaşımı insan merkezci, canlı merkezci ve çevre/ekosistem merkezci görüşlerle eşleştiriniz. Aynı projeye farklı karar vermelerinin temel nedenini açıklayınız.
  2. 3.24 puan
    Bir yaklaşımı seçip projeye ilişkin gerekçeli karar yazınız. Diğer yaklaşımlardan gelebilecek bir itiraza cevap veriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

A insan merkezci, B canlı merkezci, C çevre/ekosistem merkezci. Ahlaki değer ve sorumluluk çemberini farklı kurdukları için ölçütleri değişir.

Puanlama ölçütleri

  • Üç yaklaşımı doğru eşleştirir.2 puan
  • Temel değer ölçütü farkını açıklar.2 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Tek bir zorunlu karar yoktur. Seçilen yaklaşım tutarlı kullanılmalı, somut yarar/zarar tartılmalı ve ciddi bir itiraz yanıtlanmalıdır. Örneğin ekosistemi koruyan sınırlı kullanım savunulabilir.

Puanlama ölçütleri

  • Seçilen ilkeyi tutarlı uygular.2 puan
  • Bağlama dayalı gerekçe sunar.1 puan
  • İtirazı adil biçimde ele alıp yanıtlar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.