2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol

6. Sınıf Türkçe · 1. dönem 1. yazılı · T.O.6.6

6. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı: Metnin Yüzey Anlamı Soruları

Metinde doğrudan verilen bilgileri ve açıkça ifade edilen ana fikri belirleme.

Resmî öğrenme çıktısı

Okuma

T.O.6.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme

1. soru

Metnin Yüzey Anlamı · 8 puan

Metinden bilgi ve kanıt bulma · Kolay

YEREL SÖZCÜKLER KULÜBÜ

Okulun dil kulübü, ailelerde kullanılan bazı sözcüklerin gençler tarafından artık bilinmediğini fark etti. Öğrenciler bu sözleri toplamak için önce konuşacakları kişilerden izin aldı. Sözcüğü tek başına yazmakla yetinmediler; kullanıldığı bir cümleyi ve konuşulduğu yeri de kaydettiler. Aynı sözcük başka bir ailede farklı anlamda kullanılıyorsa ayrı kart hazırladılar. Sergiye gelenler kartları okuyunca bir sözün anlamını yalnız sesinden çıkaramayacaklarını gördü. Kulüp başkanı, “Bunlar bütün Türkiye’de aynı anlamda kullanılıyor.” yazılı afişi değiştirdi. Yeni afişte “Dinlediğimiz kişilerin dilinden yerel kullanımlar” ifadesi vardı.

  1. 1.14 puan
    Kulübün kuruluş amacını ve kayıt öncesinde yaptığı işlemi belirtiniz. Öğrenciler neden sözcüğün yanına örnek cümle de yazmıştır?
  2. 1.24 puan
    Kulüp başkanı afişi neden değiştirmiş olabilir? Eski ve yeni ifadeyi toplanan bilgilerin kapsamıyla karşılaştırınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Amaç, unutulmaya yüz tutan yerel sözcükleri toplamak/tanıtmak; kayıt öncesi işlem izin almaktır. Örnek cümle sözcüğün hangi anlamda ve nasıl kullanıldığını gösterir.

Puanlama ölçütleri

  • Amaç ve izin alma işlemini doğru verir.2 puan
  • Örnek cümlenin anlamı belirleme işlevini açıklar.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Sınırlı sayıda konuşmacıdan alınan örnekler tüm Türkiye’de aynı kullanım bulunduğunu kanıtlamaz. Yeni afiş, yalnız dinlenen kişilerin yerel kullanımlarını anlatarak kapsamı doğru sınırlar.

Puanlama ölçütleri

  • Eski afişteki aşırı genellemeyi belirler.2 puan
  • Yeni afişin gözlenen kapsamla uyumunu açıklar.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Metnin Yüzey Anlamı · 8 puan

Metinden bilgi ve kanıt bulma · Orta

BİR MESAJIN İKİ ANLAMI

Duru, yeni öğrenciye “Toplantı yerini sonra atarım.” diye yazdı. Türkçe öğrenen öğrenci, “Bir yeri nasıl fırlatacaksın?” diye sorunca Duru mesajına yeniden baktı. “Yer bilgisini sana mesajla göndereceğim.” diye açıkladı. Öğretmenleri, “Anlaşılır iletişim kurmak için karşımızdakinin bildiği anlamları da düşünmeliyiz.” dedi. Ertesi gün Duru, kulüp duyurusuna yalnız “Her zamanki yerdeyiz.” yazmak yerine salonun adını ve katını ekledi. Arkadaşı bu kez kimseye sormadan toplantıya gelebildi.

  1. 2.14 puan
    Metinde açıkça söylenen ana düşünceyi kendi cümlenizle yazınız. Hangi sözün hangi iki anlamı arasında yanlış anlama oluştuğunu belirtiniz.
  2. 2.24 puan
    Duru’nun ertesi günkü duyurusunda yaptığı değişiklik ana düşünceyi nasıl örneklemektedir? Sonucu da kullanarak açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Anlaşılır olmak için muhatabın sözcükleri nasıl anlayacağını dikkate almalıyız. Atmak, Duru için mesajla göndermek; öğrenci için fırlatmak anlamındadır.

Puanlama ölçütleri

  • Ana düşünceyi anlamı korunarak ifade eder.2 puan
  • Kastedilen ve anlaşılan anlamı doğru ayırır.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Yeni öğrencinin “her zamanki yer”i bilmeyebileceğini düşünerek salon ve kat bilgisini ekler. Öğrencinin yardımsız gelmesi, açıklığın iletişimi kolaylaştırdığını gösterir.

Puanlama ölçütleri

  • Değişikliği muhatabın bilgi ihtiyacıyla ilişkilendirir.2 puan
  • Sonucu ana düşüncenin kanıtı olarak kullanır.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.