6. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 2

YEREL SÖZCÜKLER KULÜBÜ

Okulun dil kulübü, ailelerde kullanılan bazı sözcüklerin gençler tarafından artık bilinmediğini fark etti. Öğrenciler bu sözleri toplamak için önce konuşacakları kişilerden izin aldı. Sözcüğü tek başına yazmakla yetinmediler; kullanıldığı bir cümleyi ve konuşulduğu yeri de kaydettiler. Aynı sözcük başka bir ailede farklı anlamda kullanılıyorsa ayrı kart hazırladılar. Sergiye gelenler kartları okuyunca bir sözün anlamını yalnız sesinden çıkaramayacaklarını gördü. Kulüp başkanı, “Bunlar bütün Türkiye’de aynı anlamda kullanılıyor.” yazılı afişi değiştirdi. Yeni afişte “Dinlediğimiz kişilerin dilinden yerel kullanımlar” ifadesi vardı.

BİR MESAJIN İKİ ANLAMI

Duru, yeni öğrenciye “Toplantı yerini sonra atarım.” diye yazdı. Türkçe öğrenen öğrenci, “Bir yeri nasıl fırlatacaksın?” diye sorunca Duru mesajına yeniden baktı. “Yer bilgisini sana mesajla göndereceğim.” diye açıkladı. Öğretmenleri, “Anlaşılır iletişim kurmak için karşımızdakinin bildiği anlamları da düşünmeliyiz.” dedi. Ertesi gün Duru, kulüp duyurusuna yalnız “Her zamanki yerdeyiz.” yazmak yerine salonun adını ve katını ekledi. Arkadaşı bu kez kimseye sormadan toplantıya gelebildi.

DEYİMİ BÜTÜNÜYLE OKUMAK

“Kulak vermek” sözü, birine gerçek bir kulak uzatmayı değil dikkatle dinlemeyi anlatır. “Gözden geçirmek” de bir işi ya da metni incelemek anlamında kullanılabilir. Deyimler, birkaç sözcükle güçlü bir anlam taşır; bu anlam her zaman sözcüklerin tek tek karşılıkları toplanarak bulunamaz. Bu yüzden bir deyimle karşılaştığımızda içinde bulunduğu cümleye ve olaya bakarız. Konuşanın neye tepki verdiği, önce ve sonra ne olduğu bize anlamı gösteren ipuçları sunar.

ORTAK PROJE GÜNLÜĞÜ

Müzik dersinde ritim kalıpları çalıştık. Matematikte bu kalıplardaki süreleri göstermek için kesirlerden yararlandık. Fen dersinde ise bir cisme uygulanan kuvvetin hareketi nasıl değiştirdiğini gözledik. Üç grubun sonuçlarını aynı panoda birleştirmek ilk gün zor geldi. Arkadaşlarımız da düzenlemeye katılınca işimiz kanatlandı; kısa sürede çok daha hızlı ilerledik. Sonunda her dersin kendi sözleri olduğunu, ama birlikte çalışınca bu sözlerin aynı projede buluşabildiğini gördük.

SESLİ SÖZLÜK · Hikâye başlangıcı

Dil kulübünün sesli sözlüğü birazdan ziyaretçilere tanıtılacaktı. Eylül son denemede hoparlörden hiç ses gelmediğini fark etti. Kapının önünde öğrenciler bekliyordu. Masada büyük sözcük kartları, bir kalem ve boş kâğıtlar vardı. Kayıtlardaki örnek cümleleri kulüp üyeleri biliyordu. Eylül saate baktı; yeni bir hoparlör bulmaya zaman kalmamıştı. Arkadaşlarını yanına çağırıp kartları gösterdi.

GEZİ DEFTERİNİN SON OKUMASI

Aşağıdaki gezi notunda yalnız özel adların baş harfleri yanlış yazılmıştır. Yer adlarının tamamını dikkate alarak düzeltiniz.
“Bu yıl bursa’ya gittik. uludağ’ın eteklerini gördük. Sonra iznik gölü kıyısında yürüdük ve cumhuriyet caddesi’ne uğradık. Göl kıyısından ayrılırken gezi defterimize kısa bir not yazdık.”