7. Sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.7.1.2

7. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı: Özel Gereksinimli Bireyler İçin Fırsat Eşitliği Soruları

Rampa, hissedilebilir kılavuz yüzey ve sesli ya da kabartmalı cihazlar; fırsat eşitliğini sürdürmeye yönelik fikirler.

Resmî öğrenme çıktısı

Birlikte yaşamak · Özel Gereksinimli Bireyler İçin Fırsat Eşitliği

SB.7.1.2. Özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini sürdürmeye yönelik fikir üretebilme

1. soru

Özel Gereksinimli Bireyler İçin Fırsat Eşitliği · 10 puan

Özel Gereksinimli Bireyler İçin Fırsat Eşitliği bağlamında gerekçeli karşılaştırma · Orta

İncele Soru ve verilenler

İlçe kütüphanesinde erişilebilirlik gezisi yapan öğrenciler dört düzenleme kaydeder:

Gözlem çizelgesi
Düzenleme	Gözlenen durum
Giriş rampası	Kapıya basamak kullanmadan ulaşılabiliyor.
Hissedilebilir kılavuz yüzey	Girişe doğru dokunarak izlenebilen yol var; üzerine bir saksı konmuş.
Sesli yönlendirme	Asansör kat bilgisini sesle bildiriyor.
Braille düğmeler	Asansör düğmelerindeki bilgi dokunarak okunabiliyor.

Görevli “Düzenlemeyi yapmak yeterli; günlük kullanımını kontrol etmeye gerek yok.” der.

Yanıtla Adım adım çöz

1.16 puan
Üç düzenleme seçip her birinin hangi erişim ihtiyacını nasıl karşıladığını açıklayınız.
1.24 puan
Saksı gözlemini kullanarak görevlinin sözünü değerlendiriniz. Düzenlemelerin fırsat eşitliğine katkısını açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Rampa tekerlekli sandalye/yürüme güçlüğünde basamaksız erişim; hissedilebilir yüzey görme güçlüğünde yön bulma; sesli kat bilgisi görsel göstergeyi göremeyen kişiye bilgi; Braille dokunarak okuma sağlar. Seçilen üçü doğru açıklanır.

Puanlama ölçütleri

Birinci düzenlemenin ihtiyacını ve işlevini eşleştirir.2 puan
İkinci düzenlemenin ihtiyacını ve işlevini eşleştirir.2 puan
Üçüncü düzenlemenin ihtiyacını ve işlevini eşleştirir.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Kılavuz yolun kapanması düzenlemenin işlevini engeller; erişim sürekli kontrol edilmelidir. Amaç kişilere ayrıcalık değil aynı hizmete bağımsız ve güvenli ulaşma imkânı sağlamaktır.

Puanlama ölçütleri

Saksının yolun işlevini bozduğunu açıklar.2 puan
Bakım/kullanım kontrolünün sürekliliğini belirtir.1 puan
Erişimi eşit katılım ve bağımsızlıkla ilişkilendirir.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Özel Gereksinimli Bireyler İçin Fırsat Eşitliği · 9 puan

Özel Gereksinimli Bireyler İçin Fırsat Eşitliği bağlamında gerekçeli karşılaştırma · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bilim şenliğinin planı şöyledir: Robot gösterisi asansör bulunmayan binanın ikinci katında yapılacak; sunumların başlangıcı yalnız hoparlör anonsuyla duyurulacak. Etkinliğe tekerlekli sandalye kullanan Arda ve işitme güçlüğü olan İnci de katılacaktır. Arkadaşları onların hangi destekleri tercih ettiklerini henüz sormamıştır.

Bir grup “Arda’yı ikinci kata taşırız, İnci’ye de program bittikten sonra anlatırız.” önerisini sunar. Plan kurgusaldır.

Yanıtla Adım adım çöz

2.16 puan
İki katılım engelini belirleyip her biri için güvenli ve kapsayıcı bir çözüm öneriniz.
2.23 puan
Destek planlanırken Arda ve İnci’ye nasıl yaklaşılmalıdır? İlk önerinin neden yeterli olmadığını açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Arda için basamaksız erişim yoktur; gösteri erişilebilir zemindeki salona alınabilir. İnci için duyuru yalnız seslidir; yazılı/görsel program ve eşzamanlı görsel bildirim sağlanabilir. Taşıma veya sonradan anlatma eşit ve güvenli katılımın yerine geçmez.

Puanlama ölçütleri

Fiziksel erişim engelini uygun mekân çözümüyle bağlar.2 puan
İşitsel duyuru engelini görsel/yazılı çözümle bağlar.2 puan
Güvenli ve eşzamanlı katılımı gözetir.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Tercih ve ihtiyaçları doğrudan, saygılı biçimde sorulmalı; onların yerine karar verilmemelidir. İzinsiz taşımak güvenlik ve bağımsızlık sorununa, sonradan anlatmak etkinliği birlikte deneyimleyememeye yol açar.

Puanlama ölçütleri

Kişinin tercih/katılımını esas alan tutum belirtir.1 puan
Taşıma önerisinin güvenlik/bağımsızlık sorununu açıklar.1 puan
Sonradan anlatmanın eşit katılımı sağlamadığını belirtir.1 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 2 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.