5. Sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.5.1.3

5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı: Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetleri Soruları

Yardımlaşma ve dayanışma örnekleri, toplumsal birliğe etkisi ve sosyal sorumluluk projesi hazırlama.

Resmî öğrenme çıktısı

Birlikte yaşamak · Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetlerinin Toplumsal Birliğe Etkisi

SB.5.1.3. Toplumsal birliği sürdürmeye yönelik yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerine katkı sağlayabilme

1. soru

Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetleri · 9 puan

Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetleri bağlamında gerekçeli karşılaştırma · Orta

İncele Soru ve verilenler

Mahalle bülteninde dört kısa haber vardır: A. Komşular, tek başına hazırlık yapamayan bir aileyle birlikte bahçeyi düzenledi. B. Fırının dayanışma uygulamasına isteyenler ek ekmek bedeli bıraktı. C. Öğrenciler ortak kütüphane için kermes düzenledi. D. Bir kişi kendi bozulan şemsiyesinin yerine yenisini aldı. Haberler öğretim amacıyla kurgulanmıştır.

Bülteni hazırlayan ekip, her alışverişi yardımlaşma örneği saymak istemektedir.

Yanıtla Adım adım çöz

1.16 puan
Hangi haber verilen bilgilerle yardımlaşma örneği sayılmaz? Ölçütünüzü açıklayınız.
1.23 puan
Diğer haberlerden ikisini seçip toplumsal birliği nasıl güçlendirebileceklerini farklı gerekçelerle açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

D yalnız kişinin kendi ihtiyacını karşılamasını anlatır; başkasına veya ortak amaca destek bilgisi yoktur. Yardımlaşmada bir ihtiyacın birlikte/başkasına destekle karşılanması belirleyicidir.

Puanlama ölçütleri

D’yi seçer.2 puan
Kendi ihtiyacı ile başkasına/ortak amaca katkıyı ayırır.2 puan
Haberin söylemediği yardım niyetini varsaymaz.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

A birlikte emek vererek komşu güvenini güçlendirebilir. B ihtiyacı olanların temel gıdaya erişimini dayanışmayla destekler. C ortak kültür kaynağı oluşturup grup iş birliğini artırır. Seçilen iki haber kendi mekanizmasıyla açıklanır.

Puanlama ölçütleri

İlk haberi somut yardımlaşma mekanizmasıyla açıklar.1 puan
İkinci haberi farklı katkısıyla açıklar.1 puan
Katkıları güven/dayanışma/ortak amaçla ilişkilendirir.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetleri · 9 puan

Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetleri bağlamında gerekçeli karşılaştırma · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir sınıf, başka bir okulun oyun köşesine uygun malzeme desteği hazırlamaktadır. İş çizelgesi aşağıdadır:

Proje iş çizelgesi
Grup	İş
1	Okulun öğretmeninden yaş grubu ve ihtiyaç listesini öğrenir.
2	İzinli duyuruları hazırlayıp kampanyayı tanıtır.
3	Uygun malzemenin kimlerden sağlanabileceğini araştırır.
4	Toplanan malzemeyi kontrol eder, paketler ve teslimi düzenler.
5	Takvimi ve görevlerin tamamlanmasını izler.

İhtiyaç bilgisi gelmeden 4. grup paketlemeye başlamak ister. Olay kurgusaldır.

Yanıtla Adım adım çöz

2.16 puan
Grupları ihtiyaç saptama, kampanya sorumlusu, kaynak belirleme, faaliyet yürütme ve yönetme görevleriyle eşleştiriniz.
2.23 puan
4. grubun önce ihtiyaç bilgisini beklemesi neden önemlidir? Görev paylaşımının hem başarıya hem dayanışmaya katkısını bu örnekle açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

1 ihtiyaç saptama; 2 kampanya sorumlusu; 3 kaynak belirleme; 4 faaliyet yürütme; 5 yönetmedir.

Puanlama ölçütleri

1-2 eşleştirmelerini doğru yapar.2 puan
3-4 eşleştirmelerini doğru yapar.2 puan
5’i yönetme/koordinasyonla eşleştirir.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

İhtiyaç bilinmezse yaşa uygun olmayan veya gereksiz malzeme gönderilebilir. Grupların bilgiyi sırayla paylaşması doğru ürünün zamanında ulaşmasını sağlar; farklı kişilerin ortak amaç için birbirinin işini tamamlaması dayanışmayı güçlendirir.

Puanlama ölçütleri

İhtiyaçsız paketlemenin somut riskini belirtir.1 puan
Görevler arası bağı projenin başarısıyla bağlar.1 puan
İş birliğini ortak amaç/dayanışmayla ilişkilendirir.1 puan

3. soru

Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetleri · 7 puan

Yardımlaşma ve Dayanışma Faaliyetleri bağlamında gerekçeli karşılaştırma · Orta

İncele Soru ve verilenler

Sınıfın proje önerisi, mahalledeki yaşlılarla isteyenlerin katıldığı bir anı paylaşımı günü yapmaktır. Etkinlik merkezinin izni alınacak; katılımcılar isterse fotoğraf veya eşya getirecek, öğrenciler onların seçtiği oyunları oynayacaktır. Taslakta şu değerlendirme vardır:

İlk değerlendirme
Güçlü yön	Geliştirilecek yön
Kuşaklar birbirini tanıyabilir.	Yalnız bir kez yapılırsa iletişim kısa sürebilir.

Bazı katılımcıların uzun süre oturması veya kalabalıkta konuşması zor olabilir. Proje kurgusaldır.

Yanıtla Adım adım çöz

3.14 puan
Verilenlerden farklı bir güçlü yön ve bir geliştirme ihtiyacı yazınız. Her ikisini proje ayrıntısıyla gerekçelendiriniz.
3.23 puan
İletişimin sürmesi için uygulanabilir bir plan öneriniz. Plan katılımcıların tercihini ve öğrencilerin zamanını gözetmelidir.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

Güçlü yön, anı/eşyaların gönüllü paylaşımıyla yerel hafızanın aktarılması olabilir. Geliştirme ihtiyacı, uzun/kalabalık etkinlik nedeniyle bazı kişilerin katılamaması; erişilebilir kısa oturum ve dinlenme düzeni gereğidir.

Puanlama ölçütleri

Yeni güçlü yönü belirli proje ayrıntısına bağlar.2 puan
Yeni ihtiyacı katılım koşuluyla ilişkilendirir.1 puan
Aynı ilk tablo cümlelerini yalnız tekrar etmez.1 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Merkezin ve katılımcıların isteğine göre ayda bir kısa buluşma veya karşılıklı mektup paylaşımı planlanabilir; öğretmen takvimi ve izinleri düzenler. Katılmak istemeyen zorlanmaz, kişisel anılar izinsiz yayımlanmaz.

Puanlama ölçütleri

Süreklilik sağlayan somut takvim/yöntem önerir.1 puan
Katılımcı isteği/izin koşulunu korur.1 puan
Öğrenci zamanı ve yetişkin koordinasyonunu gözetir.1 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soru Senaryo 2: 3 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.