5. Sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.5.1.1

5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı: Gruplar ve Roller Soruları

Dâhil olunan aile, arkadaş, okul ve sosyal sorumluluk grupları; bu gruplardaki roller, hak ve sorumluluklar.

Resmî öğrenme çıktısı

Birlikte yaşamak · Gruplar ve Roller

SB.5.1.1. Dâhil olduğu gruplar ve bu gruplardaki rolleri arasındaki ilişkileri çözümleyebilme

1. soru

Gruplar ve Roller · 11 puan

Gruplar ve Roller bağlamında gerekçeli karşılaştırma · Orta

İncele Soru ve verilenler

Rana’nın hafta içi görev çizelgesi şöyledir:

Gruplar ve roller
Grup	Rol
Aile	Kardeş
Sınıf	Temsilci
Müzik topluluğu	Çalgı çalan üye
Mahalle kitaplığı	Gönüllü düzenleyici

Perşembe günü sınıf temsilcileri toplantısı ile topluluğun genel provası aynı saate konur. Rana iki görevinden birini haber vermeden bırakmayı düşünür. Olay kurgusaldır.

Yanıtla Adım adım çöz

1.16 puan
Üç rol seçip her biri için role uygun bir sorumluluk yazınız.
1.25 puan
Perşembe günü yaşanan durumu açıklayıp iki grubu da bilgilendiren bir çözüm planı yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Ailede ortak düzeni yaşına uygun paylaşmak; sınıfta arkadaşlarının görüşünü iletmek; toplulukta hazırlık yapıp provaya katılmak; kitaplıkta ödünç/düzen işini kurallı yürütmek uygundur. Seçilen üçü değerlendirilir.

Puanlama ölçütleri

Birinci rol için uygun sorumluluk yazar.2 puan
İkinci rol için uygun sorumluluk yazar.2 puan
Üçüncü rol için uygun sorumluluk yazar.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

İki rolün beklentisi aynı zamanda çakışmıştır; rol çatışması yaşanır. Rana önceden iki sorumluya durumu bildirip saat değişimi, temsilci desteği veya kaçırılan prova bölümünü tamamlama gibi uygun çözümü birlikte belirlemelidir.

Puanlama ölçütleri

Rol/zaman çatışmasını açıklar.2 puan
İki grubu önceden bilgilendirmeyi önerir.2 puan
Görevi telafi/delege etme veya saat düzenleme çözümünü koşullarıyla sunar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Gruplar ve Roller · 10 puan

Gruplar ve Roller bağlamında gerekçeli karşılaştırma · Orta

İncele Soru ve verilenler

İlkokuldan ortaokula geçen Deniz, yeni sınıfına ve okulun radyo kulübüne katılır. Kulüpte kayıt malzemelerinin düzeninden sorumlu olur. Aşağıdaki kartları toplantıya getirir:

Kulüp kartları
A	B	C	D
Fikrini toplantıda açıklamak.	Ödünç aldığı mikrofonu zamanında geri vermek.	Kurallara uygun biçimde kulüp araçlarından yararlanmak.	Kayıt öncesinde araç listesini kontrol etmek.

Tablonun tamamını görmek için yatay kaydırabilirsiniz.

Bir hafta kontrol yapılmadığı için eksik kablo ancak yayın saatinde fark edilir. Olay kurgusaldır.

Yanıtla Adım adım çöz

2.16 puan
Deniz’in grup ve rolündeki iki değişikliği belirtiniz. Kartları hak ve sorumluluk olarak ayırınız.
2.24 puan
Malzeme görevinin aksaması grubu nasıl etkiler? Benzer aksaklığı önlemek için hakları kısıtlamayan bir düzenleme öneriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Yeni ortaokul sınıfının üyesi olmuş ve radyo kulübüne katılıp malzeme sorumluluğu almıştır. A-C hak; B-D sorumluluktur.

Puanlama ölçütleri

Yeni sınıf/okul grubu değişimini belirtir.2 puan
Kulüp üyeliği ve malzeme rolünü belirtir.2 puan
A-C ileB-D’yi doğru ayırır.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Eksik kablo kaydı geciktirir ve diğer üyelerin emeğini etkiler. Kullanımdan önce/sonra ortak kontrol listesi ve görev paylaşımı yapılabilir; araçlardan yararlanma hakkını herkesten kaldırmak gerekmez.

Puanlama ölçütleri

Gecikmeyi grup işine/başkalarının emeğine bağlar.2 puan
Somut kontrol/görev düzenlemesi önerir.1 puan
Çözümü tüm üyelerin hakkını kaldırmadan kurar.1 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 2 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.