2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol

5. Sınıf Din Kültürü · 1. dönem 1. yazılı · DKAB.5.1.1

5. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı: Evrendeki Mükemmel Düzen Soruları

Gece ve gündüz, mevsimler, su döngüsü, gezegenlerin hareketi ve insan bedenindeki düzen üzerine akıl yürütme.

Resmî öğrenme çıktısı

Allah inancı · Evrendeki Mükemmel Düzen

DKAB.5.1.1. Evrendeki mükemmel düzene ilişkin akıl yürütebilme

1. soru

Evrendeki Mükemmel Düzen · 8 puan

Döngü, düzen ve değişimi gözlemle ilişkilendirme · Orta

Doğa kulübünün gözlem çizelgesinde üç süreç vardır: gece ve gündüzün birbirini izlemesi; mevsimsel koşullarla bir ağacın yapraklarında değişim; suyun buharlaşması, bulut oluşumu ve yağışla yeryüzüne dönmesi. Çizelge bütün ayrıntıları gösteren bilimsel model değil, döngü ve düzen örnekleri içerir.

Yâsîn 38 ve 40’ın içerik özetinde gök cisimlerinin belirli hareketleri ve gece-gündüz düzeni üzerinde durulur. Kulüp “Düzenli olan hiçbir şey değişmez.” başlığını düşünür.

  1. 1.15 puan
    Üç gözlemin ortak yönünü yazınız. “Düzenli olan değişmez.” görüşünü mevsim veya su döngüsü örneğiyle değerlendiriniz.
  2. 1.23 puan
    Ayet içeriklerini çizelgedeki en doğrudan gözlemle ilişkilendiriniz. Bu ilişki üzerine düşünmeye uygun bir soru yazınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Ortak yön belirli ilişkiler ve tekrar eden süreçler içinde işleyiştir. Su hâl ve yer değiştirirken döngü sürer; ağaç mevsime göre değişir. Düzen her şeyin hareketsiz ve aynı kalması değil, değişimin belirli ilişkiler içinde olmasıdır.

Puanlama ölçütleri

  • Düzen/döngü ortaklığını belirtir.2 puan
  • Somut değişim örneği gösterir.2 puan
  • Değişim ile düzenin birlikte bulunabileceğini açıklar.1 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Gece-gündüzün birbirini izlemesi gök cisimlerinin hareket/düzen vurgusuyla ilişkilidir. “Gece-gündüz düzeni canlıların yaşamını nasıl etkiler? ” gibi gözlemden anlamlı ilişki kuran sorular uygundur.

Puanlama ölçütleri

  • Gece-gündüz gözlemini seçer.1 puan
  • Hareket/düzen vurgusuyla bağ kurar.1 puan
  • Gözleme dayalı açık bir düşünme sorusu yazar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Evrendeki Mükemmel Düzen · 9 puan

Bedenin düzenini gözlem ve benzetmeyle yorumlama · Orta

Bir doğa kulübü bedenle ilgili üç gözlem kaydeder: Uyurken de kalp çalışmaya devam eder. Göze bir cisim yaklaşınca göz kapakları hızla kapanabilir. Küçük bir çizikten sonra vücut iyileşme sürecini başlatır. Bunlar bedenin farklı yapı ve süreçlerinin birlikte çalışmasına örnektir.

Bir katılımcı, “Bir saatin parçaları birlikte çalıştığı için tasarımını düşünürüz; bedenin düzenini incelemek de yaratılış üzerine düşünmeye yöneltebilir.” der. Başka biri ise “Öyleyse bedenin nasıl çalıştığını araştırmaya gerek kalmadı.” sonucunu çıkarır.

  1. 2.16 puan
    Gözlemlerden bedenin işleyişine ilişkin bir çıkarım yapınız. Çıkarımınızı iki ayrı gözlemle destekleyiniz.
  2. 2.23 puan
    Saat benzetmesinin anlatmak istediğini açıklayıp ikinci katılımcının sonucunu değerlendiriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Bedende farklı görevler birbirini tamamlayan bir düzen içinde yürür. Kalbin uyurken çalışması yaşamın sürmesine, göz kapağının kapanması korunmaya örnektir; iyileşme de onarım sürecidir.

Puanlama ölçütleri

  • İşleyişte düzen/birlikte çalışma çıkarımı yapar.2 puan
  • Bir gözlemi göreviyle açıklar.2 puan
  • İkinci gözlemi farklı göreviyle açıklar.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Benzetme, düzenli işleyiş üzerine düşünerek yaratıcı fikrine yönelmeyi anlatır. İnsan yapımı saat ile canlı beden her bakımdan aynı değildir. Yaratılışa inanmak bedenin nasıl çalıştığını araştırmayı gereksiz kılmaz; araştırma düzeni daha iyi anlamaya yardımcı olabilir.

Puanlama ölçütleri

  • Düzen ile yaratıcı üzerine düşünme bağını açıklar.1 puan
  • Benzetmenin tam özdeşlik olmadığını belirtir.1 puan
  • Araştırma ile inanç yorumunu birlikte mümkün görür.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.