5. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 1

Doğa kulübünün gözlem çizelgesinde üç süreç vardır: gece ve gündüzün birbirini izlemesi; mevsimsel koşullarla bir ağacın yapraklarında değişim; suyun buharlaşması, bulut oluşumu ve yağışla yeryüzüne dönmesi. Çizelge bütün ayrıntıları gösteren bilimsel model değil, döngü ve düzen örnekleri içerir.

Yâsîn 38 ve 40’ın içerik özetinde gök cisimlerinin belirli hareketleri ve gece-gündüz düzeni üzerinde durulur. Kulüp “Düzenli olan hiçbir şey değişmez.” başlığını düşünür.

Bir kavram panosunda şu iki açıklama bulunur: “Tevhit, Allah’ın bir ve tek olduğunu kabul etmektir.” “Enbiyâ 22’nin içerik özetinde yerde ve gökte birden çok ilah bulunması durumunda düzenin bozulacağı düşüncesi üzerinden Allah’ın birliği vurgulanır.” İkinci açıklama doğrudan meal değildir.

Pano için üç sonuç kartı hazırlanır: A. Yaratma ve yönetme yetkisi birbirinden bağımsız ilahlar arasında paylaşılmıştır. B. İbadet yalnız Allah’a yöneltilir. C. Evrendeki düzen Allah’ın birliği üzerine düşünmeye konu edilir.

Okul bahçesindeki ağaç için iki gözlem defteri hazırlanır. İlk defter yalnız “Güzel ağaç” yazar. İkinci defter yaprakların ışığa dönük konumunu, toprağın nemini ve ağacın gölgesinde yaşayan küçük canlıları ayrı ayrı kaydeder. Kulüp, gözlemlerin ağacın ihtiyaçlarını anlamaya yardım ettiğini söyler.

Mülk 3–4’ün içerik özetinde yaratılıştaki düzen üzerinde tekrar tekrar düşünmeye çağrı vardır. Kulüpten biri “Düzeni Allah yarattığı için bakım yapmak bize düşmez.” der. Olay kurgusaldır.

Bir öğrenci okul sergisindeki sulama modelini inceler. Boruların suyu farklı saksılara taşıyacak biçimde yerleştirildiğini, bazı vanalar kapandığında akışın değiştiğini görür. Modeli hazırlayanların çizim yaptığını öğrenir. Sonra bir yaprağın damarlarını gözlemleyip “Düzenli işleyiş üzerine düşünmek, evrenin yaratıcısı hakkında soru sormama yardım ediyor.” diye yazar.

Arkadaşı “O hâlde sulama modeli ile canlı yaprak her bakımdan aynıdır.” der. Olay öğretim için kurgulanmıştır.

Bir yardım hazırlığında üç konuşma kaydedilir. Ece, “Kimseye söylemediğim iyi niyetimi Allah bilir.” der. Ali dua ederken Allah’ın duaları işittiğini hatırlar. Aslı, bir güçlük karşısında Allah’ın gücünün sınırsız olduğunu düşünür. Olay öğretim amaçlıdır.

Ekip işe besmeleyle başlar; fakat bir üye bunun yapılacak işte dürüst davranma sorumluluğunu kaldırdığını söyler.

Bir sınıf kışın okul bahçesindeki canlıları gözlemlemek için öğretmen gözetiminde çalışma yapar. İlk öneri, kuşların bulunduğu köşeye uygun yem ve temiz su koymaktır. İkinci öneri, bütün canlıları yakalayıp sınıfta tutmaktır. Öğretmen yardım ederken canlıların doğal ihtiyaçlarını öğrenmenin de önemli olduğunu hatırlatır.

Haşr 22’nin içerik özetinde Allah’ın görüneni ve gaybı bilmesi ile Rahmân ve Rahîm isimleri yer alır. Olay kurgusaldır.

İhlâs suresinin anlamı için dört kart hazırlanır: Allah’ın birliği; her şey O’na muhtaçken O’nun hiçbir şeye muhtaç olmaması; doğmamış ve doğurmamış olması; hiçbir şeyin O’na denk olmaması. Kartlar doğrudan meal değildir.

Bir afişte ikinci kart için “Allah da insanlar gibi bazı şeylere ihtiyaç duyar.” açıklaması yazılmıştır. Afişin altında “İhlâs, inanç ve davranışta samimiyetle Allah’a yönelmeyle ilişkilidir.” notu bulunur.

Bir ders panosunda Hanefî mezhebindeki sınıflama için namaz kartları hazırlanır: beş vakit, cuma, cenaze, vitir, bayram ve teravih. Panoda farz “kesin yükümlülük”, vacip “Hanefî sınıflamasında farzdan ayrı ele alınan yükümlülük”, nafile “farz ve vacip dışındaki ibadet” olarak kısaca açıklanır. Cenaze namazının toplumsal yükümlülük niteliği ayrıca not edilir.

Nisâ 103’ün içerik özetinde namazın belirli vakitlere bağlı farz oluşu vurgulanmaktadır. Bir öğrenci “Bütün kartlar aynı türde farzdır.” der.