2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol

5. Sınıf Din Kültürü · 1. dönem 1. yazılı · DKAB.5.1.2

5. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı: Allah’ın Varlığı ve Birliği Soruları

Evrendeki düzenden hareketle Allah’ın varlığı ve birliği, tevhit ve Allah inancının insana yüklediği sorumluluklar.

Resmî öğrenme çıktısı

Allah inancı · Allah’ın Varlığı ve Birliği

DKAB.5.1.2. Evrendeki mükemmel düzenden hareketle Allah’ın (cc) varlığı ve birliğini müşahede edebilme

1. soru

Allah’ın Varlığı ve Birliği · 9 puan

Tevhit ve düzen ilişkisinde iddia sınama · Orta

Bir kavram panosunda şu iki açıklama bulunur: “Tevhit, Allah’ın bir ve tek olduğunu kabul etmektir.” “Enbiyâ 22’nin içerik özetinde yerde ve gökte birden çok ilah bulunması durumunda düzenin bozulacağı düşüncesi üzerinden Allah’ın birliği vurgulanır.” İkinci açıklama doğrudan meal değildir.

Pano için üç sonuç kartı hazırlanır: A. Yaratma ve yönetme yetkisi birbirinden bağımsız ilahlar arasında paylaşılmıştır. B. İbadet yalnız Allah’a yöneltilir. C. Evrendeki düzen Allah’ın birliği üzerine düşünmeye konu edilir.

  1. 1.16 puan
    Tevhit açıklamasıyla uyumlu kartları seçiniz; uyumsuz kartı neden reddettiğinizi yazınız.
  2. 1.23 puan
    Evrendeki düzen ile birlik arasında ayetin kurduğu ilişkiyi kendi cümlelerinizle açıklayınız. Tevhidin temel inanç esası oluşunu ibadet açısından belirtiniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

B ve C uyumludur. A bağımsız birden fazla ilah kabul ettiği için Allah’ın bir ve tek oluşuyla çelişir. B ibadetin yönünü, C düzen üzerinde düşünmeyi tevhit ile bağlar.

Puanlama ölçütleri

  • B-C’yi uyumlu seçer.2 puan
  • A’nın çok ilahlı açıklamasını tevhide aykırılıkla gerekçelendirir.2 puan
  • B’nin ibadet, C’nin düzen boyutunu ayırır.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Ayet birden fazla bağımsız ilah varsayımının düzenle bağdaşmayacağına dikkat çekerek birliği vurgular. Tevhit, Allah’a ilişkin inancın ve yalnız O’na kulluk etmenin temelidir.

Puanlama ölçütleri

  • Çok ilah varsayımı ile düzen bozulması bağını açıklar.1 puan
  • Bu düşünceden birlik vurgusuna geçişi belirtir.1 puan
  • Tevhidi yalnız Allah’a kulluğun temeli olarak açıklar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Allah’ın Varlığı ve Birliği · 9 puan

Yaratılış üzerinde düşünme ve çevre sorumluluğu · Orta

Okul bahçesindeki ağaç için iki gözlem defteri hazırlanır. İlk defter yalnız “Güzel ağaç” yazar. İkinci defter yaprakların ışığa dönük konumunu, toprağın nemini ve ağacın gölgesinde yaşayan küçük canlıları ayrı ayrı kaydeder. Kulüp, gözlemlerin ağacın ihtiyaçlarını anlamaya yardım ettiğini söyler.

Mülk 3–4’ün içerik özetinde yaratılıştaki düzen üzerinde tekrar tekrar düşünmeye çağrı vardır. Kulüpten biri “Düzeni Allah yarattığı için bakım yapmak bize düşmez.” der. Olay kurgusaldır.

  1. 2.16 puan
    Hangi defter, ayetin düşünmeye çağrısıyla daha iyi ilişkilendirilebilir? İki kayıt unsurunu kullanarak gerekçelendiriniz.
  2. 2.23 puan
    Bakım yapmama görüşünü değerlendiriniz. Gözlemlerden hareketle çevreye karşı iki uygun davranış öneriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

İkinci defter ayrıntıları ve ilişkileri gözlemlemeyi sağlar. Nem kaydı su ihtiyacını; ışık/yaprak veya küçük canlı kaydı yaşam ilişkilerini düşündürür. Bu dikkatli gözlem yaratılışın düzeni üzerine tefekküre katkı sağlar.

Puanlama ölçütleri

  • İkinci defteri seçer.2 puan
  • Bir kayıt unsurunu anlam/ilişkiyle bağlar.2 puan
  • İkinci kayıt unsurunu düşünme çağrısına bağlar.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Yaratılışa saygı, çevreyi koruma sorumluluğunu destekler. İhtiyacı kadar uygun sulama, toprağı çöple kirletmeme ve küçük canlıların yaşam alanını bozmama önerilebilir. Bilgiye dayalı bakım düzeni bozmak değil korumaya çalışmaktır.

Puanlama ölçütleri

  • İnancı sorumluluktan kaçışla eşitlemez.1 puan
  • Gözleme dayalı bir bakım/koruma davranışı önerir.1 puan
  • İkinci farklı davranışı çevreye saygıyla bağlar.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

3. soru

Allah’ın Varlığı ve Birliği · 8 puan

Düzenden yaratıcıya yönelen benzetmeyi değerlendirme · Orta

Bir öğrenci okul sergisindeki sulama modelini inceler. Boruların suyu farklı saksılara taşıyacak biçimde yerleştirildiğini, bazı vanalar kapandığında akışın değiştiğini görür. Modeli hazırlayanların çizim yaptığını öğrenir. Sonra bir yaprağın damarlarını gözlemleyip “Düzenli işleyiş üzerine düşünmek, evrenin yaratıcısı hakkında soru sormama yardım ediyor.” diye yazar.

Arkadaşı “O hâlde sulama modeli ile canlı yaprak her bakımdan aynıdır.” der. Olay öğretim için kurgulanmıştır.

  1. 3.15 puan
    Öğrencinin düşüncesindeki benzetmeyi ve yöneldiği sonucu açıklayınız. Arkadaşının “her bakımdan aynı” yorumunun sınırını belirtiniz.
  2. 3.23 puan
    Yaratılışa değer verme düşüncesi okulun ortak bahçesinde hangi iki davranışa dönüşebilir? Her davranışın topluma katkısını açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

İnsan yapımı modelin düzenini, doğadaki düzen üzerine düşünmeye başlangıç yapar; bir yaratıcı fikrine yönelir. Ancak model insan yapımı, yaprak canlı bir yapıdır; benzetme bütün özelliklerin aynı olduğunu göstermez.

Puanlama ölçütleri

  • Modeldeki düzeni düşüncenin başlangıcı olarak belirtir.2 puan
  • Doğadaki düzenden yaratıcı fikrine geçişi açıklar.2 puan
  • Benzetmenin tam özdeşlik olmadığını belirtir.1 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Bitkileri gereksiz koparmamak ortak yaşam alanını korur. Suyu ihtiyaca göre kullanmak israfı azaltır ve başkalarının da kaynaktan yararlanmasına yardım eder. Başka gerekçeli uygun örnekler kabul edilir.

Puanlama ölçütleri

  • Bir koruma davranışını ortak yararla bağlar.1 puan
  • İkinci farklı davranışı kaynak/çevre sorumluluğuyla bağlar.1 puan
  • İnanç düşüncesini somut davranışa dönüştürür.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.