7. Sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · FB.7.1.3

7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: Uzay Araştırmalarının Yol Açabileceği Problemler Soruları

Uzay çöpü gibi problemleri yapılandırma, veriye dayalı tahmin ve çözüm önerilerini değerlendirme.

Resmî öğrenme çıktısı

1. ünite: uzay çağı · Türkiye ve Uzay Araştırmaları

FB.7.1.3. Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemleri çözebilme

1. soru

Uzay Araştırmalarının Yol Açabileceği Problemler · 10 puan

Veriye dayalı gerekçelendirme · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir gözlem uydusunun görevi bitmek üzeredir. Uydu hâlâ komut alabilmektedir; yörüngesinde çalışan başka uydular da vardır. Mühendisler aşağıdaki üç planı karşılaştırıyor. Kontrollü dönüşte bazı parçaların yanmadan yere ulaşabileceği, daha yüksek yörüngeye taşımanın ise aracı uzaydan uzaklaştırmayacağı biliniyor.

Plan	Görev sonu işlemi	Yakıt gereksinimi
A	Yerleşmelerden uzak bir deniz alanına kontrollü dönüş	Kalan yakıt yeterli
B	Çalışan uyduların kullanmadığı yüksek yörüngeye taşıma	Kalan yakıt yeterli
C	Hiçbir işlem yapmama	Yakıt harcanmaz

Yanıtla Adım adım çöz

1.14 puan
C planını savunan ekip, “Yakıt harcamıyoruz, dolayısıyla hiçbir kaybımız yok.” diyor. Bu savı uzay güvenliği açısından iki bağlantılı sonuçla değerlendiriniz.
1.26 puan
A ve B planlarının her birinin bir yararını ve bir sınırlılığını yazınız. Bu uydu için seçiminizi tablodaki bilgilerle gerekçelendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

C kısa vadede yakıt harcatmaz; fakat kontrolsüz uydu çalışan araçlarla çarpışma riski oluşturur. Çarpışma yeni parçalar üretip başka araçların da zarar görme riskini artırabilir.

Puanlama ölçütleri

Kontrolsüz uydunun çarpışma riskini belirtir.2 puan
Çarpışma → yeni parçalar → artan risk bağlantısını kurar.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

A yörüngedeki cismi uzaklaştırır; yanmayan parçalar için güvenli dönüş alanı ve izleme gerekir. B etkin yörüngede çarpışma riskini azaltır; uydu uzayda kalır ve risk bütünüyle bitmez. Yakıt yeterli ve güvenli dönüş mümkün olduğundan A savunulabilir. B de gerekçeli risk değerlendirmesiyle kabul edilir.

Puanlama ölçütleri

A için yörüngeden uzaklaştırma yararını belirtir.2 puan
A için yere ulaşan parça riskini belirtir.2 puan
B için etkin yörüngeden ayırma yararı ve uzayda kalma sınırlılığını belirtir.1 puan
Seçimini en az bir verilen koşulla tutarlı savunur.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 2: 1 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.