10. Sınıf Felsefe · 1. dönem 1. yazılı · FEL.10.2.1

10. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı: Düşünme ve Dil İlişkisi Soruları

Düşünme ile dil arasındaki nedensel ilişkileri inceleme ve tutarlı bir bütün oluşturma.

Resmî öğrenme çıktısı

2. ünite: felsefe, mantık ve argümantasyon · Düşünme ve Dil İlişkisi

FEL.10.2.1. Düşünme ve dil ilişkisini yapılandırabilme

1. soru

Düşünme ve Dil İlişkisi · 12 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir sınıf daha önce uzun cümlelerle anlattığı “iklim değişiminin geleceğine ilişkin endişe” deneyimini “iklim kaygısı” kavramıyla ifade etmeye başlıyor. Kavram kullanıldıkça öğrenciler deneyimlerini daha ayrıntılı karşılaştırıyor.

Başlangıçta kimi öğrenci bir sel haberinden sonraki kısa süreli üzüntüyü, kimi ise geleceğe ilişkin sürekli endişesini anlatmaktadır. Ortak adlandırma, bu deneyimleri konuşmayı kolaylaştırır; ancak hepsinin aynı olduğu varsayımını da tartışmaya açar. Öğrenciler kavramın sınırlarını örneklerle belirleyince hem kendi düşüncelerini daha açık ifade eder hem başkasının yaşantısını daha dikkatli dinler.

Yanıtla Adım adım çöz

1.16 puan
Bu örnekte dil ve düşünme arasındaki karşılıklı ilişkiyi açıklayınız. Yeni sözcük ortaya çıkmadan önce bu deneyimin hiç yaşanmadığı sonucu çıkar mı?
1.26 puan
Tartışmada herkes aynı sözcüğe farklı anlam verirse ne olur? Ortak anlayış için bir yöntem öneriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Kavram, deneyimi ayırt etmeyi ve paylaşmayı kolaylaştırır; yeni deneyim/düşünceler de dilde yeni kavram gerektirebilir. Sözcüğün yeni olması deneyimin hiç yaşanmadığını göstermez.

Puanlama ölçütleri

İlişkinin iki yönünü açıklar.3 puan
Adlandırma ile deneyimin varlığını ayırır.3 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Anlam belirsizliği yüzünden aynı şeyi tartıştıklarını sanabilirler. Kavramın tanımı, kapsamı ve örnek/karşı örnekleri açıklanarak anlam netleştirilir.

Puanlama ölçütleri

Anlam belirsizliğinin sonucunu açıklar.3 puan
Somut netleştirme yöntemi önerir.3 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Düşünme ve Dil İlişkisi · 7 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir sınıf daha önce uzun cümlelerle anlattığı “uzun ekran kullanımından sonra zihinsel zorlanma” deneyimini “dijital yorgunluk” kavramıyla ifade etmeye başlıyor. Kavram kullanıldıkça öğrenciler deneyimlerini daha ayrıntılı karşılaştırıyor.

Önce kimi öğrenci yalnız gözlerinin yorulmasından, kimi ise dikkatini sürdürememesinden söz etmektedir. Ortak kavramı kullanınca aynı sözcükle farklı yaşantıları anlatabildiklerini fark ederler. Kulüp, kavramın kapsamını birlikte tanımlamaya; bedensel yorgunluk, dikkat güçlüğü ve isteksizliği birbirinden ayırmaya karar verir. Böylece yalnız yaşantıya ad vermekle kalmayıp benzerlik ve farklılıklar üzerine de düşünmeye başlarlar.

Yanıtla Adım adım çöz

2.14 puan
Bu örnekte dil ve düşünme arasındaki karşılıklı ilişkiyi açıklayınız. Yeni sözcük ortaya çıkmadan önce bu deneyimin hiç yaşanmadığı sonucu çıkar mı?
2.23 puan
Tartışmada herkes aynı sözcüğe farklı anlam verirse ne olur? Ortak anlayış için bir yöntem öneriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İlişkinin iki yönünü açıklar.2 puan
Adlandırma ile deneyimin varlığını ayırır.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Anlam belirsizliği yüzünden aynı şeyi tartıştıklarını sanabilirler. Kavramın tanımı, kapsamı ve örnek/karşı örnekleri açıklanarak anlam netleştirilir.

Puanlama ölçütleri

Anlam belirsizliğinin sonucunu açıklar.2 puan
Somut netleştirme yöntemi önerir.1 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soru Senaryo 2: 1 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.