9. Sınıf Coğrafya · 1. dönem 1. yazılı · COĞ.9.2.2

9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: Türkiye’nin Coğrafi Konumu Soruları

Türkiye’nin mutlak ve göreceli konumu, konumun sonuçları ve önemi.

Resmî öğrenme çıktısı

Mekânsal bilgi teknolojileri · Türkiye’nin Coğrafi Konumu

COĞ.9.2.2. Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme

1. soru

Türkiye’nin Coğrafi Konumu · 13 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Türkiye’de doğudaki bir yerleşmede Güneş’in gökyüzündeki konumu, aynı anda batıdaki bir yerleşmeye göre farklıdır. İki kentte resmî saatlerin aynı olması bu farkı ortadan kaldırmaz.

İncelenen kıyılardan birinde kıyıya paralel dağlar iç kesimlerle bağlantıyı zorlaştırırken diğerinde limanı hinterlanda bağlayan vadiler vardır. Yakındaki tarihî alanlar, plajlar ve ulaşım ağları turizm hareketini etkiler. Bu özellikler, bir yerin koordinatlarından farklı türde konum bilgisi sunar.

Yanıtla Adım adım çöz

1.17 puan
Boylamın yerel güneş saatine etkisini açıklayınız. 6° boylam farkında yerel güneş saati farkını hesaplayınız.
1.26 puan
Ek bilgi notundan üç göreceli konum özelliği seçiniz ve her birinin ulaşım veya turizmle ilişkisini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Doğu daha ileri yerel güneş saatindedir. 1°=4 dakika olduğundan 6°=24 dakika. Bu, resmî saatin farklı olması gerektiği anlamına gelmez.

Puanlama ölçütleri

Matematik konumun ilgili etkisini açıklar.4 puan
Ek koşulları veya nicel farkı doğru değerlendirir.3 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Dağların uzanışı/vadiler ulaşımı ve iç kesim bağlantısını; liman deniz ticaretini; plaj ve tarihî alanlar turizm çekiciliğini; ulaşım ağları erişilebilirliği etkiler. Üç uygun ilişki kabul edilir.

Puanlama ölçütleri

Üç göreceli konum özelliği seçer.3 puan
Her özelliği ekonomik faaliyetle gerekçeli ilişkilendirir.3 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Türkiye’nin Coğrafi Konumu · 9 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Türkiye’nin farklı kıyılarındaki iki kent aynı enleme yakın olmasına rağmen yıllık sıcaklık farkları ve yağış rejimleri aynı değildir. Bir öğrenci bunu yalnız enlemle açıklamaya çalışıyor.

Yanıtla Adım adım çöz

2.15 puan
Enlem hangi temel etkiyi açıklar? İki kentin iklim farkını açıklamak için hangi iki ek coğrafi özellik incelenmelidir?
2.24 puan
Ek bilgi notundan üç göreceli konum özelliği seçiniz ve her birinin ulaşım veya turizmle ilişkisini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Enlem Güneş ışınlarının geliş açısı ve mevsimsel aydınlanmayla ilişkilidir. Denizellik/karasallık, yükselti, dağların uzanışı, rüzgârlar gibi etkenler ayrıca incelenir.

Puanlama ölçütleri

Matematik konumun ilgili etkisini açıklar.3 puan
Ek koşulları veya nicel farkı doğru değerlendirir.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

Üç göreceli konum özelliği seçer.2 puan
Her özelliği ekonomik faaliyetle gerekçeli ilişkilendirir.2 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 1 soru Senaryo 3: 1 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.