9. Sınıf Coğrafya · 1. dönem 1. yazılı · COĞ.9.1.2

9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: Mekânsal Düşünme ve Coğrafya Öğrenmenin Önemi Soruları

Örnek bir coğrafi olayı doğal ve beşerî bileşenleriyle çözümleme, mekânsal planlama önerileri geliştirme.

Resmî öğrenme çıktısı

Coğrafyanın doğası · Niçin Coğrafya Öğrenmeliyiz?

COĞ.9.1.2. Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme

1. soru

Mekânsal Düşünme ve Coğrafya Öğrenmenin Önemi · 16 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir ilçede şiddetli yağışlardan sonra taşkın ve çamur birikimi görülüyor. Saha ekibi dere yatağına yapılaşma, dar köprü açıklıkları ve geçirimsiz yüzey artışı kaydediyor. Belediye yalnız yağış miktarını artıran bulutları suçlayan bir açıklama hazırlıyor.

İncelemede sorunun yalnız yağışın görüldüğü noktada kalmadığı anlaşılır: yukarı yamaçtan taşınan malzeme aşağıdaki geçitleri tıkarken yeni kaplamalar suyun toprağa sızmasını azaltmaktadır. Aynı yağışta farklı mahallelerin farklı etkilenmesi, doğal koşullarla arazi kullanımının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Yanıtla Adım adım çöz

1.18 puan
Sorunu doğal ve beşerî etkenler birlikte ele alarak açıklayınız. Yağışın tek neden olarak gösterilmesindeki eksikliği belirtiniz.
1.28 puan
Üç mekânsal planlama önerisi yazınız. Her öneriyi metinde belirtilen ayrı bir sorunla ilişkilendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Yağış doğal tetikleyicidir; yapılaşma, yüzey geçirimsizliği, bitki kaybı ve dar geçişler akış/taşkın etkisini artırabilir. Tek nedenli açıklama insanın mekân kullanımını dışarıda bırakır.

Puanlama ölçütleri

Doğal ve beşerî etkenleri ayırır.4 puan
En az iki etken arasında neden-sonuç ilişkisi kurar.4 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Taşkın yatağında yapılaşmayı sınırlama maruziyeti; dar köprü ve geçitleri uygun tasarımla düzenleme akış engelini; geçirgen yüzey ve yamaç bitki örtüsünü koruma yüzey akışı/erozyonu azaltmaya yöneliktir. Üç öneri gerekçesiyle değerlendirilir.

Puanlama ölçütleri

İki zaman ölçeğinde uygulanabilir önlem verir.4 puan
Önlemleri somut nedenlerle eşleştirir.4 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Mekânsal Düşünme ve Coğrafya Öğrenmenin Önemi · 12 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir ilçede şiddetli yağışlardan sonra taşkın ve çamur birikimi görülüyor. Saha ekibi yamaçtaki bitki örtüsünün kaldırılması, dar köprü açıklıkları ve geçirimsiz yüzey artışı kaydediyor. Belediye yalnız yağış miktarını artıran bulutları suçlayan bir açıklama hazırlıyor.

Yanıtla Adım adım çöz

2.16 puan
Sorunu doğal ve beşerî etkenler birlikte ele alarak açıklayınız. Yağışın tek neden olarak gösterilmesindeki eksikliği belirtiniz.
2.26 puan
Üç mekânsal planlama önerisi yazınız. Her öneriyi metinde belirtilen ayrı bir sorunla ilişkilendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

Doğal ve beşerî etkenleri ayırır.3 puan
En az iki etken arasında neden-sonuç ilişkisi kurar.3 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

İki zaman ölçeğinde uygulanabilir önlem verir.3 puan
Önlemleri somut nedenlerle eşleştirir.3 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 1 soru Senaryo 3: 1 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.