9. Sınıf Coğrafya · 1. dönem 1. yazılı · COĞ.9.2.3

9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: Mekânsal Bilgi Teknolojilerinin Bileşenleri Soruları

CBS’nin donanım, yazılım, veri, yöntem ve kullanıcı bileşenleri ile veri toplamadan görüntülemeye işleyişi.

Resmî öğrenme çıktısı

Mekânsal bilgi teknolojileri · Mekânsal Bilgi Teknolojilerinin Bileşenleri

COĞ.9.2.3. Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme

1. soru

Mekânsal Bilgi Teknolojilerinin Bileşenleri · 17 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir acil yardım ekibi, telefonla alınan konumları GNSS ile belirliyor; yolları, hastaneleri ve kapalı geçitleri CBS’de katmanlar hâlinde birleştiriyor. Uydu görüntüsüyle yeni su baskını alanlarını saptıyor.

Uzmanlar sahadan gelen verilerin tarihini kontrol eder, bilgisayardaki CBS yazılımında ortak koordinat sistemine aktarır. Kullanılacak yöntem, hem erişim süresini hem geçiş güvenliğini dikkate alır. Böylece aynı veri, farklı karar ölçütleriyle değerlendirilebilir; yazılımın ürettiği sonuç ekip tarafından saha bilgisiyle kontrol edilir.

Yanıtla Adım adım çöz

1.19 puan
Bu çalışmada CBS’nin insan, veri, donanım, yazılım ve yöntem bileşenlerini metindeki ifadelerle eşleştiriniz.
1.28 puan
Güncel olmayan yol verisi veya uygun olmayan karar yöntemi kullanılması sonucu nasıl etkiler? Bileşenler arasındaki ilişkiyle açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

İnsan uzman ekip; veri konum, yol, trafik/risk kayıtları; donanım bilgisayar ve ölçüm araçları; yazılım CBS programı; yöntem erişim süresi ve güvenliği/riskleri birlikte değerlendirme işlemidir.

Puanlama ölçütleri

Beş bileşeni doğru belirler.5 puan
Bileşenleri somut ifadelerle eşleştirir.4 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Eski veri kapalı yolu açık gösterebilir; yalnız uzaklığa dayalı yöntem tehlikeyi gözden kaçırabilir. Güçlü donanım/yazılım yanlış veri veya yöntemi kendiliğinden düzeltmez; uzman denetimi ve bileşenlerin uyumu gerekir.

Puanlama ölçütleri

Veri ve yöntem hatasına uygun sonuç örnekler.4 puan
Bileşenlerin birlikte çalışmasının önemini açıklar.4 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 3: 1 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.