9. Sınıf Coğrafya · 1. dönem 1. yazılı · COĞ.9.1.1

9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: Coğrafya Biliminin Konusu ve Bölümleri Soruları

Doğal ve beşerî unsurlar, küreler arasındaki etkileşim; fiziki ve beşerî coğrafyanın alt dalları.

Resmî öğrenme çıktısı

Coğrafyanın doğası · Coğrafya Biliminin Konusu ve Bölümleri

COĞ.9.1.1. Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme

1. soru

Coğrafya Biliminin Konusu ve Bölümleri · 17 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir ilçenin coğrafi incelemesinde aşağıdaki saha notları alınmıştır. Coğrafyacı olayları tek tek saymanın yanında aralarındaki ilişkileri de araştıracaktır.

İnceleme verileri
Not	Gözlem
1	Dağ yamacında kaya düşmesi
2	Yeni metro hattında yolcu sayısının artması
3	Yükselti arttıkça sıcaklığın azalması

Araştırma ekibi doğal çevre ile insan faaliyetlerini ayrı başlıklara kaydetse de bunların birbirini etkileyebildiğini not eder. Bir unsurun yerini belirlemek, dağılışını açıklamak ve çevresindeki faaliyetlerle bağını incelemek çalışmanın birbirini tamamlayan adımlarıdır.

Yanıtla Adım adım çöz

1.19 puan
Notları fiziki ve beşerî coğrafya alanlarıyla ilişkilendiriniz. Bir notun iki alan arasında bağlantı kurabileceğini örnekle açıklayınız.
1.28 puan
Seçtiğiniz bir not için “Nerede, neden orada, sonuçları neler?” sorularından ikisini içeren araştırma sorusu yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

1 fiziki/jeomorfoloji; 2 beşerî/ulaşım; 3 fiziki/klimatoloji. Örneğin iklim koşulları tarımı, ulaşım yatırımları yerleşmeyi etkileyebilir.

Puanlama ölçütleri

Üç notu uygun alanlarla ilişkilendirir.5 puan
Alanlar arası bir ilişkiyi açıklar.4 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Seçilen saha notundaki unsurun nerede yoğunlaştığını ve neden o konumda bulunduğunu veya çevreyi nasıl etkilediğini birlikte sorgulayan soru kabul edilir. Örneğin metro notu için yolcu artışının hangi duraklarda yoğunlaştığı ve çevredeki yerleşmeyle ilişkisi; kumul notu için hareketin nerede ve hangi rüzgâr koşullarında arttığı araştırılabilir.

Puanlama ölçütleri

Mekânsal konumu sorgular.4 puan
Neden veya sonuç boyutunu bağlama katar.4 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Coğrafya Biliminin Konusu ve Bölümleri · 13 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir ilçenin coğrafi incelemesinde aşağıdaki saha notları alınmıştır. Coğrafyacı olayları tek tek saymanın yanında aralarındaki ilişkileri de araştıracaktır.

İnceleme verileri
Not	Gözlem
1	Akarsuyun taşıdığı tortunun deltayı genişletmesi
2	Liman çevresinde depoların artması
3	Yaz kuraklığında sulama ihtiyacının yükselmesi

Yanıtla Adım adım çöz

2.17 puan
Notları fiziki ve beşerî coğrafya alanlarıyla ilişkilendiriniz. Bir notun iki alan arasında bağlantı kurabileceğini örnekle açıklayınız.
2.26 puan
Seçtiğiniz bir not için “Nerede, neden orada, sonuçları neler?” sorularından ikisini içeren araştırma sorusu yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

1 fiziki/jeomorfoloji; 2 beşerî-ekonomik/ulaşım; 3 iklim ile tarım etkileşimi. Örneğin iklim koşulları tarımı, ulaşım yatırımları yerleşmeyi etkileyebilir.

Puanlama ölçütleri

Üç notu uygun alanlarla ilişkilendirir.4 puan
Alanlar arası bir ilişkiyi açıklar.3 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

Mekânsal konumu sorgular.3 puan
Neden veya sonuç boyutunu bağlama katar.3 puan

3. soru

Coğrafya Biliminin Konusu ve Bölümleri · 12 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir ilçenin coğrafi incelemesinde aşağıdaki saha notları alınmıştır. Coğrafyacı olayları tek tek saymanın yanında aralarındaki ilişkileri de araştıracaktır.

İnceleme verileri
Not	Gözlem
1	Kıyı kumullarının rüzgârla yer değiştirmesi
2	Üniversite çevresinde kiralık konut talebi
3	Yağış dağılışının bitki örtüsüne etkisi

Yanıtla Adım adım çöz

3.16 puan
Notları fiziki ve beşerî coğrafya alanlarıyla ilişkilendiriniz. Bir notun iki alan arasında bağlantı kurabileceğini örnekle açıklayınız.
3.26 puan
Seçtiğiniz bir not için “Nerede, neden orada, sonuçları neler?” sorularından ikisini içeren araştırma sorusu yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

1 fiziki/jeomorfoloji; 2 beşerî/yerleşme-nüfus; 3 klimatoloji-biyocoğrafya etkileşimi. Örneğin iklim koşulları tarımı, ulaşım yatırımları yerleşmeyi etkileyebilir.

Puanlama ölçütleri

Üç notu uygun alanlarla ilişkilendirir.3 puan
Alanlar arası bir ilişkiyi açıklar.3 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Puanlama ölçütleri

Mekânsal konumu sorgular.3 puan
Neden veya sonuç boyutunu bağlama katar.3 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 2 soru Senaryo 3: 2 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.