2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol
OYSS Akademi — Bir Nova Zeka markasıdır
Giriş yap

11. Sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.11.1.3

11. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı: İki Boyutta Sabit İvmeli Hareket Soruları

Hareketi yatay (sabit hız) ve düşey (serbest düşme) bileşenlere ayırma; tepe noktası, uçuş süresi, menzil; 30° ve 60° ile eşit menzil.

Resmî öğrenme çıktısı

Kuvvet ve hareket · İki Boyutta Sabit İvmeli Hareket

FİZ.11.1.3. İki boyutta sabit ivmeli hareket ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme

1. soru

İki Boyutta Sabit İvmeli Hareket · 11 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir bilgisayar simülasyonunda aynı top, Dünya’da ve yer çekimi ivmesinin farklı olduğu X gezegeninde yerden eğik olarak atılıyor. Her iki denemede başlangıç hızının yatay bileşeni 12 m/s, düşey bileşeni yukarı yönlü 16 m/s’dir. Hava direnci yoktur; atış ve düşüş noktaları aynı yüksekliktedir. Dünya’da g=10 m/s², X gezegeninde g=8 m/s² alınacaktır.

Yanıtla Adım adım çöz

  1. 1.16 puan
    Her ortam için topun en yüksek noktaya çıkış süresini ve toplam uçuş süresini bulunuz. İki sürenin farklı olmasını düşey hareketle açıklayınız.
  2. 1.25 puan
    Her ortamda ulaşılan en büyük yüksekliği ve yatay menzili hesaplayınız. Yatay hız aynı olduğu hâlde menzillerin farklı olmasının nedenini açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

En yüksek noktada vy=0: Dünya’da tç=16/10=1,6s, toplam3,2s; X’te tç=16/8=2s, toplam4s. Daha küçük düşey ivme, aynı başlangıç düşey hızının sıfırlanmasını daha uzun sürede sağlar.

Puanlama ölçütleri

  • Düşey hız bağıntısını doğru kurar.2 puan
  • İki çıkış ve uçuş süresini hesaplar.2 puan
  • İvme-süre ilişkisini açıklar.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

h=vy0²/(2g): Dünya12,8m, X16m. Menzil=vx·tuçuş: Dünya38,4m, X48m. Yatay hız aynı olsa da uçuş süresi X’te uzundur.

Puanlama ölçütleri

  • İki yüksekliği doğru bulur.2 puan
  • İki menzili doğru bulur.2 puan
  • Menzil farkını uçuş süresiyle ilişkilendirir.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

İki Boyutta Sabit İvmeli Hareket · 12 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir deney düzeneğinde küçük bir cisim yatay bir rayın ucundan ayrıldıktan sonra yalnızca yer çekiminin etkisinde hareket etmektedir. Cismin raydan ayrıldığı andan başlayarak 0,1 s aralıklarla kaydedilen konumları şekilde gösterilmiştir. Başlangıç konumu referans alınmış, düşey eksende aşağı yön pozitif seçilmiştir. Hava direnci ihmal edilmektedir; noktalar arasındaki çizgi aralıkları zaman değil konum ölçeğidir.

000,20,050,40,20,60,450,80,8Yatay uzaklık x (m)Aşağı yer değiştirme h (m)
Şeklin tamamını görmek için yatay kaydırabilirsiniz.
Noktalar 0; 0,1; 0,2; 0,3 ve 0,4 saniyedeki konumlardır.

Yanıtla Adım adım çöz

  1. 2.14 puan
    Cismin yatay doğrultudaki yer değiştirmelerini eşit zaman aralıkları için karşılaştırınız. Yatay hareketin türünü ve yatay hızını açıklayınız.
  2. 2.24 puan
    Ardışık aralıklarda cismin düşeyde aldığı yolları belirleyiniz. Bu değerleri kullanarak düşey hareketin türünü ve ivmesini açıklayınız.
  3. 2.34 puan
    Cismin raydan ayrıldığı andaki yatay hızı artırılıp diğer koşullar aynı bırakılırsa aynı sürelerdeki düşey konumları değişir mi? Nedenini açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Her 0,1 s’de 0,2 m yatay yer değiştirme vardır. Yatay hız 2 m/s sabittir; yatay ivme ve net kuvvet sıfırdır.

Puanlama ölçütleri

  • Şekilden eşit yatay yer değiştirmeleri okur.2 puan
  • Sabit hızı doğru hesaplar ve hareket türüyle ilişkilendirir.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Aralık yolları 0,05; 0,15; 0,25; 0,35 m’dir. Eşit sürelerde alınan yollar 0,10 m artar. h/t² = 5 m/s² ve h=½at² olduğundan a=10 m/s² aşağı yönlüdür; düşey hareket sabit ivmeli hızlanandır.

Puanlama ölçütleri

  • Dört düşey yol değerini şekilden doğru çıkarır.2 puan
  • Artan yolları sabit ivmeyle ilişkilendirir ve ivmeyi hesaplar.2 puan

2.3 · Örnek cevap / çözüm

Değişmez. İlk düşey hız ve düşey ivme aynı kaldığından h=½gt² değerleri aynı olur. Yatay ilk hız yalnız yatay konumu değiştirir; hava direncinin olmadığı koşullarda iki bileşen bağımsız incelenir.

Puanlama ölçütleri

  • Düşey konumların değişmeyeceğini belirtir.2 puan
  • Bağımsızlığı başlangıç koşulları ve düşey ivmeyle gerekçelendirir.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

3. soru

İki Boyutta Sabit İvmeli Hareket · 12 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir deney düzeneğinde küçük bir cisim yatay bir rayın ucundan ayrıldıktan sonra yalnızca yer çekiminin etkisinde hareket etmektedir. Cismin raydan ayrıldığı andan başlayarak 0,1 s aralıklarla kaydedilen konumları şekilde gösterilmiştir. Başlangıç konumu referans alınmış, düşey eksende aşağı yön pozitif seçilmiştir. Hava direnci ihmal edilmektedir; noktalar arasındaki çizgi aralıkları zaman değil konum ölçeğidir.

000,30,050,60,20,90,451,20,8Yatay uzaklık x (m)Aşağı yer değiştirme h (m)
Şeklin tamamını görmek için yatay kaydırabilirsiniz.
Noktalar 0; 0,1; 0,2; 0,3 ve 0,4 saniyedeki konumlardır.

Yanıtla Adım adım çöz

  1. 3.14 puan
    Cismin yatay doğrultudaki yer değiştirmelerini eşit zaman aralıkları için karşılaştırınız. Yatay hareketin türünü ve yatay hızını açıklayınız.
  2. 3.24 puan
    Ardışık aralıklarda cismin düşeyde aldığı yolları belirleyiniz. Bu değerleri kullanarak düşey hareketin türünü ve ivmesini açıklayınız.
  3. 3.34 puan
    Cismin raydan ayrıldığı andaki yatay hızı artırılıp diğer koşullar aynı bırakılırsa aynı sürelerdeki düşey konumları değişir mi? Nedenini açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

Her 0,1 s’de 0,3 m yatay yer değiştirme vardır. Yatay hız 3 m/s sabittir; yatay ivme ve net kuvvet sıfırdır.

Puanlama ölçütleri

  • Şekilden eşit yatay yer değiştirmeleri okur.2 puan
  • Sabit hızı doğru hesaplar ve hareket türüyle ilişkilendirir.2 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Aralık yolları 0,05; 0,15; 0,25; 0,35 m’dir. Eşit sürelerde alınan yollar 0,10 m artar. h/t² = 5 m/s² ve h=½at² olduğundan a=10 m/s² aşağı yönlüdür; düşey hareket sabit ivmeli hızlanandır.

Puanlama ölçütleri

  • Dört düşey yol değerini şekilden doğru çıkarır.2 puan
  • Artan yolları sabit ivmeyle ilişkilendirir ve ivmeyi hesaplar.2 puan

3.3 · Örnek cevap / çözüm

Değişmez. İlk düşey hız ve düşey ivme aynı kaldığından h=½gt² değerleri aynı olur. Yatay ilk hız yalnız yatay konumu değiştirir; hava direncinin olmadığı koşullarda iki bileşen bağımsız incelenir.

Puanlama ölçütleri

  • Düşey konumların değişmeyeceğini belirtir.2 puan
  • Bağımsızlığı başlangıç koşulları ve düşey ivmeyle gerekçelendirir.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soru Senaryo 2: 2 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.