11. Sınıf Biyoloji · 1. dönem 1. yazılı · BİY.11.1.4

11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı: Bitkilerde Yönelme Deneyleri Soruları

Koleoptil deneyleri, oksin ve asimetrik büyüme; yönelme deneyi tasarlama ve deney hatalarını düzeltme.

Resmî öğrenme çıktısı

Tepki · Bitkisel Hormonlar Bitkilerde Tepki Mekanizmaları (Tropizma, Nasti)

BİY.11.1.4. Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme

1. soru

Bitkilerde Yönelme Deneyleri · 17 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Özdeş genç sürgünler aynı sıcaklık ve su koşullarında yetiştiriliyor. K’ye tek yönden ışık, L’ye eşit şiddette iki karşı yönden ışık veriliyor. K’nin sürgünü tek ışığa eğilirken L dik büyüyor. K’nin saksısı döndürülüp ışık yönü değiştirilince yeni büyüyen uç yine ışığa yöneliyor.

Yanıtla Adım adım çöz

1.19 puan
Deneyin bağımsız ve bağımlı değişkenlerini yazınız. L’nin karşılaştırmadaki rolünü açıklayınız.
1.28 puan
K’nin yeni ucunun ışığa yönelmesini oksinin sürgündeki etkisiyle açıklayınız. Bu tepki neden nasti değildir?

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Bağımsız: ışığın geliş yönü/düzeni. Bağımlı: sürgünün büyüme yönü/eğilmesi. L, ışık dağılımı simetrikken yönlü eğilme olup olmadığını karşılaştırmayı sağlar.

Puanlama ölçütleri

Değişkenleri doğru ayırır.5 puan
L grubunun işlevini açıklar.4 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Sürgünde gölgeli tarafta oksin etkisiyle daha fazla uzama olur; uç ışığa doğru eğilir. Tepkinin yönü uyaran yönüne bağlıdır; bu nedenle pozitif fototropizmadır, nasti değildir.

Puanlama ölçütleri

Asimetrik uzamayı doğru açıklar.4 puan
Uyaran yönü ölçütüyle tropizma-nasti ayrımı yapar.4 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.