2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol

11. Sınıf Biyoloji · 1. dönem 1. yazılı · BİY.11.1.3

11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı: Bitkilerde Tepki Mekanizmaları: Tropizma ve Nasti Soruları

Uyaranın yönüne bağlı olan ve olmayan bitki hareketleri; foto-, geo-, hidro-, kemo-, tigmotropizma ve nastiler.

Resmî öğrenme çıktısı

Tepki · Bitkisel Hormonlar Bitkilerde Tepki Mekanizmaları (Tropizma, Nasti)

BİY.11.1.3. Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme

1. soru

Bitkilerde Tepki Mekanizmaları: Tropizma ve Nasti · 10 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir botanik bahçesindeki gözlem kartları aşağıdadır. Sınıflandırmada yalnız uyaranın adı değil, tepkinin uyaran yönüne bağlılığı da dikkate alınacaktır.

İnceleme verileri
ÖrnekGözlem
KökNemli bölgeye büyüme
SürgünYer çekimine zıt büyüme
LaleSıcaklık değişimiyle açılıp kapanma
  1. 1.16 puan
    Her olayı tropizma veya nasti olarak sınıflandırınız; uygun adını ve ayırıcı ölçütünü yazınız.
  2. 1.24 puan
    Tablodaki tropizma ve nasti örneklerinden birer tane seçerek neden farklı gruplarda yer aldıklarını uyaranın yönüne bağlılık ölçütüyle açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Pozitif hidrotropizma; negatif gravitropizma; termonasti. Tropizmalarda büyüme yönü uyaran yönüyle ilişkilidir. Nastide hareket yönü uyaranın geliş yönüne göre belirlenmez.

Puanlama ölçütleri

  • Üç olayı doğru sınıflandırır.3 puan
  • Yön ölçütünü açıklar.3 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Tropizmada büyümenin yönü uyaranın yönüyle ilişkilidir; örneğin sürgünün ışığa veya kökün neme yönelmesi. Nastide tepkinin yönü uyaranın geldiği yöne bağlı değildir; örneğin dokunma sonrası kapanma ya da sıcaklığa bağlı açılma. Nasti hareketlerinin tümünün aynı mekanizmayla gerçekleştiği söylenemez.

Puanlama ölçütleri

  • Tablodan uygun iki örnek seçer.2 puan
  • Ayrımı uyaranın yönüne bağlılıkla gerekçelendirir.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Bitkilerde Tepki Mekanizmaları: Tropizma ve Nasti · 11 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir botanik bahçesindeki gözlem kartları aşağıdadır. Sınıflandırmada yalnız uyaranın adı değil, tepkinin uyaran yönüne bağlılığı da dikkate alınacaktır.

İnceleme verileri
ÖrnekGözlem
SarmaşıkDesteğe temasla dolanma
SürgünIşığa doğru büyüme
Venüs bitkisiDokununca kapanma
  1. 2.16 puan
    Her olayı tropizma veya nasti olarak sınıflandırınız; uygun adını ve ayırıcı ölçütünü yazınız.
  2. 2.25 puan
    Tablodaki tropizma ve nasti örneklerinden birer tane seçerek neden farklı gruplarda yer aldıklarını uyaranın yönüne bağlılık ölçütüyle açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Tigmotropizma; pozitif fototropizma; dokunmaya bağlı nasti. Tropizmalarda büyüme yönü uyaran yönüyle ilişkilidir. Nastide hareket yönü uyaranın geliş yönüne göre belirlenmez.

Puanlama ölçütleri

  • Üç olayı doğru sınıflandırır.3 puan
  • Yön ölçütünü açıklar.3 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Tropizmada büyümenin yönü uyaranın yönüyle ilişkilidir; örneğin sürgünün ışığa veya kökün neme yönelmesi. Nastide tepkinin yönü uyaranın geldiği yöne bağlı değildir; örneğin dokunma sonrası kapanma ya da sıcaklığa bağlı açılma. Nasti hareketlerinin tümünün aynı mekanizmayla gerçekleştiği söylenemez.

Puanlama ölçütleri

  • Tablodan uygun iki örnek seçer.3 puan
  • Ayrımı uyaranın yönüne bağlılıkla gerekçelendirir.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

3. soru

Bitkilerde Tepki Mekanizmaları: Tropizma ve Nasti · 11 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir botanik bahçesindeki gözlem kartları aşağıdadır. Sınıflandırmada yalnız uyaranın adı değil, tepkinin uyaran yönüne bağlılığı da dikkate alınacaktır.

İnceleme verileri
ÖrnekGözlem
SürgünTek yönlü ışığa büyüme
KökYer çekimi yönünde büyüme
Küstüm otuDokununca yaprak kapatma
  1. 3.16 puan
    Her olayı tropizma veya nasti olarak sınıflandırınız; uygun adını ve ayırıcı ölçütünü yazınız.
  2. 3.25 puan
    Tablodaki tropizma ve nasti örneklerinden birer tane seçerek neden farklı gruplarda yer aldıklarını uyaranın yönüne bağlılık ölçütüyle açıklayınız.
Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

Pozitif fototropizma; pozitif gravitropizma; sismonasti/dokunmaya bağlı nasti. Tropizmalarda büyüme yönü uyaran yönüyle ilişkilidir. Nastide hareket yönü uyaranın geliş yönüne göre belirlenmez.

Puanlama ölçütleri

  • Üç olayı doğru sınıflandırır.3 puan
  • Yön ölçütünü açıklar.3 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Tropizmada büyümenin yönü uyaranın yönüyle ilişkilidir; örneğin sürgünün ışığa veya kökün neme yönelmesi. Nastide tepkinin yönü uyaranın geldiği yöne bağlı değildir; örneğin dokunma sonrası kapanma ya da sıcaklığa bağlı açılma. Nasti hareketlerinin tümünün aynı mekanizmayla gerçekleştiği söylenemez.

Puanlama ölçütleri

  • Tablodan uygun iki örnek seçer.3 puan
  • Ayrımı uyaranın yönüne bağlılıkla gerekçelendirir.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.