2026–2027 ORTAK YAZILIYA HAZIRLIKÜcretsiz kayıt ol

11. Sınıf Coğrafya · 1. dönem 1. yazılı · COĞ.11.1.1

11. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: Mekânsal Sorunların Çözümünde Coğrafyanın Katkıları Soruları

Plansız kentleşme, kirlilik ve arazinin yanlış kullanımı gibi sorunların neden-sonuçları ve coğrafyanın çözüme katkısı.

Resmî öğrenme çıktısı

Coğrafyanın doğası · Mekânsal Sorunlar Karşısında Coğrafya Bilimi

COĞ.11.1.1. Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme

1. soru

Mekânsal Sorunların Çözümünde Coğrafyanın Katkıları · 13 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir kıyı ilçesinde yeni oteller kıyı sulak alanını daraltıyor; turizm geliri artarken taşkın şikâyetleri de artıyor.

Araştırma ekibi önce farklı tarihlerdeki görüntüleri ve saha ölçümlerini aynı konum sisteminde karşılaştırır. Değişimin yoğunlaştığı yerleri haritalandırır; yağış ve arazi kullanımı gibi etkenleri birlikte inceler. Ardından farklı müdahale seçeneklerinin olası etkilerini değerlendirir ve seçilen uygulamanın sonuçlarını izlemek için göstergeler belirler.

  1. 1.17 puan
    Bu çalışmadaki tespit ve izleme, etki analizi ve modelleme, çözüm ve planlama aşamalarını açıklayınız. Her aşamayı metindeki sorunla ilişkilendiriniz.
  2. 1.26 puan
    İki tarihli harita karşılaştırmasıyla değişimi belirlediniz. Bu değişimin nedenini kesinleştirmek için hangi ek veriye ihtiyaç vardır? Çözüm önerinizi bir göstergeyle eşleştiriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Tespit/izleme: farklı tarihlerdeki ilgili su, sulak alan veya orman değişimini haritalama. Analiz/modelleme: arazi kullanımı ve yağış gibi etkenlerle ilişkiyi inceleme, müdahale seçeneklerinin olası sonuçlarını değerlendirme. Planlama: soruna uygun koruma/kullanım düzeni seçip göstergelerle izleme. Yanıt sorudaki çevre sorunu üzerinden kurulmalıdır.

Puanlama ölçütleri

  • Üç ilgili katmanı seçer.4 puan
  • Katmanlarla yanıtlanabilir mekânsal soru kurar.3 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Yağış, kullanım miktarı, proje tarihi ve saha ölçümleri gibi etkenler gerekir. Bağlama göre çekim sınırı/sulak alan koruma/erozyon önlemi önerilip su seviyesi, taşkın sıklığı veya çıplak toprak alanıyla izlenebilir.

Puanlama ölçütleri

  • Nedensellik için ek kanıt belirtir.3 puan
  • Öneri ve ölçülebilir göstergeyi eşleştirir.3 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

Mekânsal Sorunların Çözümünde Coğrafyanın Katkıları · 9 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir ilçede yaz aylarında su kesintileri artıyor; nüfus ve sulanan alan büyürken yer altı suyu seviyesi düşüyor.

Araştırma ekibi önce farklı tarihlerdeki görüntüleri ve saha ölçümlerini aynı konum sisteminde karşılaştırır. Değişimin yoğunlaştığı yerleri haritalandırır; yağış ve arazi kullanımı gibi etkenleri birlikte inceler. Ardından farklı müdahale seçeneklerinin olası etkilerini değerlendirir ve seçilen uygulamanın sonuçlarını izlemek için göstergeler belirler.

  1. 2.15 puan
    Bu çalışmadaki tespit ve izleme, etki analizi ve modelleme, çözüm ve planlama aşamalarını açıklayınız. Her aşamayı metindeki sorunla ilişkilendiriniz.
  2. 2.24 puan
    İki tarihli harita karşılaştırmasıyla değişimi belirlediniz. Bu değişimin nedenini kesinleştirmek için hangi ek veriye ihtiyaç vardır? Çözüm önerinizi bir göstergeyle eşleştiriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Tespit/izleme: farklı tarihlerdeki ilgili su, sulak alan veya orman değişimini haritalama. Analiz/modelleme: arazi kullanımı ve yağış gibi etkenlerle ilişkiyi inceleme, müdahale seçeneklerinin olası sonuçlarını değerlendirme. Planlama: soruna uygun koruma/kullanım düzeni seçip göstergelerle izleme. Yanıt sorudaki çevre sorunu üzerinden kurulmalıdır.

Puanlama ölçütleri

  • Üç ilgili katmanı seçer.3 puan
  • Katmanlarla yanıtlanabilir mekânsal soru kurar.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Yağış, kullanım miktarı, proje tarihi ve saha ölçümleri gibi etkenler gerekir. Bağlama göre çekim sınırı/sulak alan koruma/erozyon önlemi önerilip su seviyesi, taşkın sıklığı veya çıplak toprak alanıyla izlenebilir.

Puanlama ölçütleri

  • Nedensellik için ek kanıt belirtir.2 puan
  • Öneri ve ölçülebilir göstergeyi eşleştirir.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

3. soru

Mekânsal Sorunların Çözümünde Coğrafyanın Katkıları · 8 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

Bir orman çevresinde yol açılmasıyla yapılaşma hızlanıyor; habitat parçalanması ve erozyon izleri saptanıyor.

Araştırma ekibi önce farklı tarihlerdeki görüntüleri ve saha ölçümlerini aynı konum sisteminde karşılaştırır. Değişimin yoğunlaştığı yerleri haritalandırır; yağış ve arazi kullanımı gibi etkenleri birlikte inceler. Ardından farklı müdahale seçeneklerinin olası etkilerini değerlendirir ve seçilen uygulamanın sonuçlarını izlemek için göstergeler belirler.

  1. 3.14 puan
    Bu çalışmadaki tespit ve izleme, etki analizi ve modelleme, çözüm ve planlama aşamalarını açıklayınız. Her aşamayı metindeki sorunla ilişkilendiriniz.
  2. 3.24 puan
    İki tarihli harita karşılaştırmasıyla değişimi belirlediniz. Bu değişimin nedenini kesinleştirmek için hangi ek veriye ihtiyaç vardır? Çözüm önerinizi bir göstergeyle eşleştiriniz.
Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

Tespit/izleme: farklı tarihlerdeki ilgili su, sulak alan veya orman değişimini haritalama. Analiz/modelleme: arazi kullanımı ve yağış gibi etkenlerle ilişkiyi inceleme, müdahale seçeneklerinin olası sonuçlarını değerlendirme. Planlama: soruna uygun koruma/kullanım düzeni seçip göstergelerle izleme. Yanıt sorudaki çevre sorunu üzerinden kurulmalıdır.

Puanlama ölçütleri

  • Üç ilgili katmanı seçer.2 puan
  • Katmanlarla yanıtlanabilir mekânsal soru kurar.2 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Yağış, kullanım miktarı, proje tarihi ve saha ölçümleri gibi etkenler gerekir. Bağlama göre çekim sınırı/sulak alan koruma/erozyon önlemi önerilip su seviyesi, taşkın sıklığı veya çıplak toprak alanıyla izlenebilir.

Puanlama ölçütleri

  • Nedensellik için ek kanıt belirtir.2 puan
  • Öneri ve ölçülebilir göstergeyi eşleştirir.2 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.