9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı: “Sözün İnceliği” Temasında Anlam Oluşturma Soruları

Aşağıdaki özgün deneme parçasını okuyunuz.

Bir kitabı bitirmek bazen bir yolun sonuna varmak değildir. Bazı cümleler okurla birlikte yürümeyi sürdürür; başka bir gün, başka bir soruda yeniden açılır. Çocukken anlamadığımız bir kahramanın kararını yıllar sonra yeniden düşündüğümüzde, metin aynı kaldığı hâlde bizim bakışımız değişmiştir. Bu yüzden okumanın değerini yalnız bitirilen kitapların sayısında aramak eksik kalır. Hızlıca çevrilmiş yüzlerce sayfanın yanında, üzerinde durulan tek bir cümle uzun bir düşünme yolculuğu başlatabilir. Bir bahçıvanın toprağa bıraktığı tohum gibi, bazı sözler de okurun zihninde hemen görünmeyen bir zamanda filizlenir.

Aşağıdaki özgün metni okuyunuz.

Akşam, sokağın omzuna serin bir örtü bıraktı. Gün boyu birbirine yetişmeye çalışan adımlar yavaşladı; dükkânların önündeki konuşmalar alçak bir uğultuya dönüştü. Penceremdeki ışık, eve dönenlere küçük bir selam oldu. Karşı evin yaşlı sakini her zamanki gibi perdeyi araladı, beni görünce başını eğdi. Birbirimizin adını bilmiyorduk ama o kısa selam, bütün gün taşınan yorgunluğu hafifletiyordu. Sokak karardıkça pencereler çoğaldı; her biri, yalnızlığın içinden başka bir insana uzanan sessiz bir işaret gibiydi.

Aşağıdaki özgün anlatı parçasını okuyunuz.

Sözünü yükseltince duvarı aştığını sandı. Oysa karşısındaki kişi susmuş, aralarındaki mesafe büyümüştü. Toplantı masasındaki kâğıtlar aynı yerde duruyor, çözülmeyi bekleyen iş kimsenin eline geçmiyordu. Bir süre sonra kendi cümlesini tamamlamak yerine arkadaşının neden itiraz ettiğini sordu. Arkadaşı, öneriyi bütünüyle reddetmediğini; yalnız teslim süresinin yetmeyeceğinden kaygılandığını anlattı. Bir soru sormayı denediğinde konuşma yeniden başladı. Bu kez ikisi de aynı işi savunduklarını, farklı gördükleri şeyin o işe giden yol olduğunu fark etti.

Aşağıdaki metin bu çalışma için özgün olarak yazılmıştır.

Heykeltıraş taşa, ressam renge, yazar sözcüğe biçim verir. Malzemeler değişse de sanatçı gördüğünü yalnız kopyalamaz; seçer, dönüştürür ve yeni bir bakış sunar.