9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 1

Bir hastanede görüntüleme cihazlarının çalışması, ışığın merceklerden geçişi, elektrik akımının devredeki davranışı ve maddelerin ısı alışverişi gibi olaylarla ilişkilidir. Hekimler bu cihazlarla elde edilen bilgileri değerlendirirken mühendisler cihazların daha güvenli ve verimli çalışmasını amaçlar. Fizikçiler, bu süreçlerde madde ve enerjinin davranışını deney ve matematiksel modeller yardımıyla araştırır.

Bir gözlemevinde teleskobun aynaları uzak gök cisimlerinden gelen ışığı toplar. Teleskobu döndüren elektrik motorları manyetik etkiden yararlanır. Araştırmacılar, yıldızlardan gelen ışığın çizgi tayflarını inceleyerek atomların enerji düzeyleri hakkında bilgi edinir. Ölçüm yapılırken cihazların sıcaklığı da denetlenir.

Bilim tarihi kulübünün hazırladığı dosyada şu bilgiler yer almaktadır: İbnü’l-Heysem ışığın davranışını açıklarken gözlem ve deneylerden yararlanmıştır. Faraday, elektrik ve manyetizma arasındaki ilişkiyi araştırmak için düzenekler kurmuş ve elektromanyetik indüksiyonu ortaya koymuştur. Newton ise kendisinden önceki hareket ve gök bilimi çalışmalarını inceleyerek bunlar arasında yeni ilişkiler kurmuştur. Bu örnekler, bilimsel bilginin yalnızca tek bir kişinin düşüncesiyle değil, farklı çalışma biçimleri ve birikimlerle geliştiğini göstermektedir.

Bir kariyer danışmanı, fizik alanındaki becerilerin farklı araştırma kuruluşlarında nasıl kullanılabileceğini incelemektedir. Üç adayın deneyim alanları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Adayların yalnız bu bilgilerde belirtilen uzmanlıkları dikkate alınacaktır; eşleştirme gerçek bir işe alım sonucu değildir.

Bir öğrenci, otomatik sulama düzeneği için hazırlanan teknik bilgi kartındaki nicelikleri SI birim sistemi açısından incelemektedir. Kartta hem temel hem de başka niceliklerden elde edilen ölçümler yer almaktadır. Üretici farklı birimlerle yazılmış kayıtları aynı raporda toplamıştır.

Bir deniz araştırma aracının görev günlüğünde şu kayıtlar bulunmaktadır: dalış 180 s sürmüştür; araç 2 m/s hızla aşağı ilerlemiştir; yüzeydeki deneme sırasında 600 m yol almıştır; motor araca doğu yönünde 40 N kuvvet uygulamıştır; taşıdığı cihazların toplam kütlesi 25 kg’dır.

Raporu düzenleyen öğrenci, bazı kayıtları yalnız büyüklük ve birimle, bazılarını ise yön bilgisiyle birlikte aktarmıştır.

Bir robot laboratuvarında motorların aynı doğrultuda uyguladığı çekme kuvvetleri dört ayrı denemede ölçülmüştür. Ölçümler aşağıda aynı ölçekle çizilmiştir. Okun yönü kuvvetin yönünü, okun kapladığı bölme sayısı ise büyüklüğünü göstermektedir. Şekildeki bölme değerinden yararlanarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.