10. Sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.10.1.2

10. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı: İvme ve Hız Değişimi Soruları

a = Δv / Δt; hız ile ivme aynı yönlüyse hızlanma, zıt yönlüyse yavaşlama; ivme hakkındaki yaygın yanlış önermeleri sınama.

Resmî öğrenme çıktısı

Kuvvet ve hareket · Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket

FİZ.10.1.2. İvme ve hız değişimi arasındaki ilişkiye yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme

1. soru

İvme ve Hız Değişimi · 13 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir bisikletli 20 m/s sabit hızla ilerlerken yoldaki engeli fark ediyor. Tepki süresi 1 s; bu sırada hızı değişmiyor. Fren başladıktan sonra 8 m/s² büyüklüğünde sabit yavaşlama ile duruyor. Yol doğrusal, hareket yönü pozitiftir.

Verilen hareket koşullarını ve yön seçimini dikkate alarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Yanıtla Adım adım çöz

1.14 puan
Tepki süresinde ve fren sırasında ivmeleri yazınız. Frenin başlamasından durmaya kadar geçen süreyi bulunuz.
1.26 puan
Hız-zaman grafiğini çizip toplam durma uzaklığını iki alanı ayrı hesaplayarak bulunuz.
1.33 puan
Fren sistemi değişmeden sürücünün tepki süresi uzarsa hangi uzaklık değişir?

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 · Örnek cevap / çözüm

Tepki evresinde a=0; frende a=−8 m/s². t=20/8=2,5 s.

Puanlama ölçütleri

İki evrenin ivmelerini işaretiyle ayırır.2 puan
Hız değişiminden fren süresini bulur.2 puan

1.2 · Örnek cevap / çözüm

Tepki yolu=20·1=20 m. Fren yolu=½·20·2,5=25 m. Toplam 45 m. Grafik önce yatay, sonra sıfıra doğrusal iner.

Puanlama ölçütleri

İki evreli grafiği doğru çizer.2 puan
Tepki ve fren yollarını ayrı hesaplar.2 puan
Toplam uzaklığı birimiyle verir.2 puan

1.3 · Örnek cevap / çözüm

Tepki yolu artar; aynı başlangıç fren hızı ve ivmeyle fren yolu değişmez. Toplam durma uzaklığı artar.

Puanlama ölçütleri

Tepki yolu ile fren yolunu ayırır.2 puan
Toplam etkiyi gerekçelendirir.1 puan

Aynı doğru sonuca ulaşan geçerli yöntemler ve anlamı koruyan ifadeler kabul edilir. Her ölçüt bağımsız değerlendirilir; karşılanmayan ölçüt 0 puandır. Yazma görevlerinde örnek metni aynen yazmak gerekmez.

2. soru

İvme ve Hız Değişimi · 10 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir bisikletli 12 m/s sabit hızla ilerlerken yoldaki engeli fark ediyor. Tepki süresi 0,5 s; bu sırada hızı değişmiyor. Fren başladıktan sonra 4 m/s² büyüklüğünde sabit yavaşlama ile duruyor. Yol doğrusal, hareket yönü pozitiftir.

Verilen hareket koşullarını ve yön seçimini dikkate alarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Yanıtla Adım adım çöz

2.14 puan
Tepki süresinde ve fren sırasında ivmeleri yazınız. Frenin başlamasından durmaya kadar geçen süreyi bulunuz.
2.24 puan
Hız-zaman grafiğini çizip toplam durma uzaklığını iki alanı ayrı hesaplayarak bulunuz.
2.32 puan
Fren sistemi değişmeden sürücünün tepki süresi uzarsa hangi uzaklık değişir?

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 · Örnek cevap / çözüm

Tepki evresinde a=0; frende a=−4 m/s². t=12/4=3 s.

Puanlama ölçütleri

İki evrenin ivmelerini işaretiyle ayırır.2 puan
Hız değişiminden fren süresini bulur.2 puan

2.2 · Örnek cevap / çözüm

Tepki yolu=12·0,5=6 m. Fren yolu=½·12·3=18 m. Toplam 24 m. Grafik önce yatay, sonra sıfıra doğrusal iner.

Puanlama ölçütleri

İki evreli grafiği doğru çizer.2 puan
Tepki ve fren yollarını ayrı hesaplar.1 puan
Toplam uzaklığı birimiyle verir.1 puan

2.3 · Örnek cevap / çözüm

Tepki yolu artar; aynı başlangıç fren hızı ve ivmeyle fren yolu değişmez. Toplam durma uzaklığı artar.

Puanlama ölçütleri

Tepki yolu ile fren yolunu ayırır.1 puan
Toplam etkiyi gerekçelendirir.1 puan

3. soru

İvme ve Hız Değişimi · 7 puan

Veriyi yorumlama ve gerekçeli çıkarım · Orta

İncele Soru ve verilenler

Bir bisikletli 16 m/s sabit hızla ilerlerken yoldaki engeli fark ediyor. Tepki süresi 0,75 s; bu sırada hızı değişmiyor. Fren başladıktan sonra 6 m/s² büyüklüğünde sabit yavaşlama ile duruyor. Yol doğrusal, hareket yönü pozitiftir.

Verilen hareket koşullarını ve yön seçimini dikkate alarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Yanıtla Adım adım çöz

3.12 puan
Tepki süresinde ve fren sırasında ivmeleri yazınız. Frenin başlamasından durmaya kadar geçen süreyi bulunuz.
3.23 puan
Hız-zaman grafiğini çizip toplam durma uzaklığını iki alanı ayrı hesaplayarak bulunuz.
3.32 puan
Fren sistemi değişmeden sürücünün tepki süresi uzarsa hangi uzaklık değişir?

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 · Örnek cevap / çözüm

Tepki evresinde a=0; frende a=−6 m/s². t=16/6=2,66667 s.

Puanlama ölçütleri

İki evrenin ivmelerini işaretiyle ayırır.1 puan
Hız değişiminden fren süresini bulur.1 puan

3.2 · Örnek cevap / çözüm

Tepki yolu=16·0,75=12 m. Fren yolu=½·16·2,66667=21,3333 m. Toplam 33,3333 m. Grafik önce yatay, sonra sıfıra doğrusal iner.

Puanlama ölçütleri

İki evreli grafiği doğru çizer.1 puan
Tepki ve fren yollarını ayrı hesaplar.1 puan
Toplam uzaklığı birimiyle verir.1 puan

3.3 · Örnek cevap / çözüm

Tepki yolu artar; aynı başlangıç fren hızı ve ivmeyle fren yolu değişmez. Toplam durma uzaklığı artar.

Puanlama ölçütleri

Tepki yolu ile fren yolunu ayırır.1 puan
Toplam etkiyi gerekçelendirir.1 puan

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soru Senaryo 2: 3 soru

Diğer konular

Sorular, örnek çözümler ve puanlama ölçütleri OYSS Akademi için yeniden hazırlanmıştır. Resmî MEB sorusu veya onaylı sınav değildir.