10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 3

Bir kırsal alanda son on yılda orman azalırken tarla ve yol alanları artıyor. Belediye değişimin nerede yoğunlaştığını ve hangi yerleşmeleri etkilediğini araştırıyor.

Bir ekip mevsimsel su baskını alanını iki tarihli uydu görüntüsünden belirlemek istiyor. İlk görüntü yazın açık havada, ikincisi ilkbaharda ve kısmen bulutlu alınmış. Görüntülerde farklı görünen her bölgeyi doğrudan zarar alanı olarak işaretleme öneriliyor.

Bir okul çevresi haritasına içme suyu çeşmeleri, servis güzergâhları ve park alanları işlenecek.

Öğrenci bu verileri uydu görüntüsü üzerine işleyerek bir taslak hazırlar. Taslakta başlık ve kuzey oku vardır; kullanılan renk ve simgelerin açıklaması ile uzaklıkları değerlendirecek ölçek bilgisi yoktur. Verilerin bir bölümü geçen yıldan, bir bölümü bu haftaki saha çalışmasından alınmıştır.

Bir yer bilimleri raporu şu gözlemi içeriyor: İki levha sınır boyunca yatayda ters yönlerde kayıyor; kabuk üretimi veya tüketimi belirgin değil.

Rapor, yerkürenin iç ısısının ve çok uzun zaman ölçeklerinde gerçekleşen manto hareketlerinin levha dinamiğinin parçası olduğunu belirtir. Levha sınırında gözlenen şekiller, yüzeydeki hareketin yönü ve kabuğun oluşması ya da dalması birlikte ele alınarak açıklanacaktır. Bu metin mantonun bütünüyle sıvı olduğu anlamına gelmez; sıcak kayaçlar jeolojik zamanlarda yavaşça şekil değiştirebilir.

Bir yer bilimleri raporu şu gözlemi içeriyor: Okyanusal levha kıtasal levhanın altına dalıyor; kıyı açıklarında hendek, karada volkanik kuşak var.

Rapor, yerkürenin iç ısısının ve çok uzun zaman ölçeklerinde gerçekleşen manto hareketlerinin levha dinamiğinin parçası olduğunu belirtir. Levha sınırında gözlenen şekiller, yüzeydeki hareketin yönü ve kabuğun oluşması ya da dalması birlikte ele alınarak açıklanacaktır. Bu metin mantonun bütünüyle sıvı olduğu anlamına gelmez; sıcak kayaçlar jeolojik zamanlarda yavaşça şekil değiştirebilir.

Aynı süre boyunca gözlenen iki sahada kayaç ayrışması karşılaştırılıyor. Alanlar aşağıdaki koşullara sahip; başka etkenler benzer kabul ediliyor.

Bir saha ekibi kireç taşının yaygın olduğu iki yöreyi karşılaştırır. Birinci yörede yılın büyük bölümünde yağış görülmekte, çatlaklardan sızan sular ve çözünmeyle genişleyen boşluklar gözlenmektedir. İkinci yörede suyun az olduğu uzun kurak dönemler vardır; çözünme izleri daha sınırlıdır. Kayaçların yaşı ve gözlem süresi benzer kabul edilir.